An Giang: Lễ Hội Bà Chúa Xứ

--- Bài mới hơn ---

  • Bảo Tồn Và Phát Huy Nét Văn Hóa Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Truyền Thuyết Về Miếu Bà Và Sự Ra Đời Của Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Linh Thiêng Lễ Hội Bà Chúa Xứ, An Giang
  • Lễ Phục Dựng Rước Tượng Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Lễ Hội Bà Chúa Xứ Ở An Giang
  • Lễ hội Bà Chúa Xứ (còn gọi là lễ Vía Bà) được tổ chức hàng năm bắt đầu từ đêm 23/4 đến 27/4 âm lịch. Tại Miếu Bà Chúa Xứ thuộc phường Núi Sam (trước là xã Vĩnh Tế),thị xã Châu Đốc tỉnh An Giang.

    Phần lễ của lễ Vía Bà gồm năm lễ: Lễ tắm Bà, Lễ thỉnh sắc Thoại Ngọc Hầu về Miếu Bà, Lễ Túc Yết, Lễ xây chầu, Lễ Chánh tế.

    Lễ tắm Bà. Lễ này được tổ chức vào lúc 24 giờ đêm 23 rạng ngày 24. Nói là tắm bà, nhưng thực tế là lau lại bụi bặm trên tượng thờ và thay áo mão cho Bà. Nước tắm tượng là nước thơm, bộ y phục cũ của Bà được cắt nhỏ ra phân phát cho khách trẩy hội và được coi như lá bùa hộ mệnh giúp cho người khoẻ mạnh và trừ ma quỷ. Lễ tắm Bà thường kéo dài khoảng một giờ, sau đó mọi người được tự do lễ bái.

    Lễ thỉnh sắc Thoại Ngọc Hầu về Miếu Bà:Lễ này được tiến hành vào lúc 15 giờ ngày 24.Các bô lão trong làng và Ban quản trị lăng miếu lễ phục chỉnh tề sang lăng Thoại Ngọc Hầu nằm đối diện với miếu bà làm lễ Thỉnh Sắc rước bài vị của Ngọc Hầu Nguyễn văn Thoại, bà nhị phẩm Trương Thị Miệt, và bài vị Hội đồng. Khi vào đến Miếu Bà, các bài vị trên được an vị ngôi chính điện, Ban quản trị dâng hương thỉnh an, lễ thỉnh sắc kết thúc. Tục lệ thỉnh sắc Thoại Ngọc hầu đã có từ lâu để tỏ lòng biết ơn ông là người có công khai phá vùng đất hoang vu này.

    Lễ Túc Yết: Lễ được tổ chức 0 giờ ngày 25 rạng ngày 26. Tất cả các bô lão trong làng và Ban quản trị lăng miếu lễ phục chỉnh tề, đứng xếp hàng hai bên trước tượng Bà. Vật cúng gồm có: một con heo trắng (đã được cạo lông mổ bụng sạch sẽ, chưa nấu chín), một đĩa đựng huyết có ít lông heo gọi chung là “mao huyết”, một mâm xôi, một mâm trái cây, một mâm trầu cau, một đĩa gạo muối. Ông chánh bái làm lễ dâng hương, chúc tửu, hiến trà, dâng tế, sau đó thì hóa một ít giấy vàng bạc.

    Lễ xây chầu: Sau cúng túc yết là Lễ xây chầu.Ông chánh bái sẽ bước tời bàn thờ đặt giữa võ ca, hai tay cầm dùi trống nâng ngang trán khấn vái. Phía bên trái bàn thờ có một tô nước và một nhành dương liễu. Ông chánh bái ca công cầm nhành dương nhúng vào tô nước rồi vảy nước ra xung quanh, vừa đọc to những lời cầu nguyện. Đọc xong, ông chánh bái ca công đặt tô nước, cành dương trở lại bàn thờ, ông đánh ba hồi trống và xướng “ca công tiếp giá”, lập tức đoàn hát bộ nổi chiêng trống rộ lên và chương trình hát bộ bắt đầu. Các tuồng hát bộ sau đây thường được diễn tại miếu bà: Trần Bình Trọng, Sát Thát, Lưu Kim Đính, Trưng Nữ Vương v.v…

    Lễ Chánh tế: Đến 4 giờ sáng ngày 26 cúng Chánh tế (nghi thức giống như cúng “túc yết”). Chiều ngày 27 đưa sắc Thoại Ngọc hầu về Sơn Lăng.

    Phần hội diễn ra rất sôi nổiđan xen với phần lễ,các hoạt động văn hoá nghệ thuật dân gian được biểu diễn như múa lân, múa mâm thao, múa đĩa chén…thu hút nhiều du khách.

    Lễ hội Bà Chúa Xứ núi Sam là một lễ hội mang bản sắc dân tộc đậm nét, nhưng cũng chứa đựng nhiều màu sắc địa phương Nam Bộ. Lễ hội thực sự là một lễ hội văn hoá dân gian đáp ứng nhu cầu văn hoá xã hội, đời sống tinh thần của nhân dân.

    Cinet tổng hợp

    --- Bài cũ hơn ---

  • Lễ Hội Miếu Bà Chúa Xứ Ở An Giang
  • Về Miền Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Địa Điểm Du Lịch Miếu Bà Chúa Sứ Núi Sam Di Tích (Lịch Sử, Kiến Trúc Và Tâm Linh) Quan Trọng Của Tỉnh Và Của Khu Vực.
  • Thuyết Minh Về Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Hà Nội
  • Viết Bài Văn Thuyết Minh Về Lễ Hội “vía Bà Chúa Xứ Núi Sam” (Châu Đốc, An Giang)
  • Tour Chùa Bà Chúa Xứ

    --- Bài mới hơn ---

  • Tour Du Lịch Miền Tây Châu Đốc
  • Bắt Các Đối Tượng Cưỡng Đoạt Tiền Du Khách Viếng Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Thuexegiatot.com: Giá Thuê Xe Đi Châu Đốc An Giang Viếng Miếu Bà Chúa Xứ
  • Thuê Xe Du Lịch Viếng Miếu Bà Chúa Xứ Đầu Năm/thành Nhân0932764264
  • Thuê Xe 16 Chỗ Viếng Miếu Bà Chúa Xứ Châu Đốc Với Thành Nhân
  • Hotline đặt tour: 0768.33.11.33 – 0389.88.11.33

    Đối tác lữ hành liên hệ: 0906.212.919

    Các Điểm Đón Khách Tour Chùa Bà Chúa Xứ 2n2đ:

    • VP PUOLO TRIP Bình Tân: 28C Y Tế Kỹ Thuật Cao (Gần bến xe Miền Tây)
    • Nhà văn hóa Thanh Niên – 4 Phạm Ngọc Thạch Q1
    • Nhà văn hóa Thiếu Nhi quận 10 – 139, Bắc Hải, quận 10

    Đón Khách Các Tỉnh Miền Tây:

    • Khu vực Tiền Giang, Bến Tre, Long An, Đồng Tháp: Các trạm dừng trên tuyến QL1A
    • Khu vực Cần Thơ, Vĩnh Long: Các trạm xe có thể dừng dọc tuyến QL1A, QL91

    LỊCH TRÌNH TOUR CHÙA BÀ – NÚI CẤM – TRÀ SƯ 2N2Đ:

    21h00: Xe và Hướng dẫn viên đón khách tại điểm hẹn khởi hành về miền Tây. Đoàn nghỉ ngơi trên xe du lịch máy lạnh, đời mới ghế ngã mềm êm ái đảm bảo giấc ngủ thoải mái cho quý khách.

    NGÀY 1: CHÙA BÀ CHÚA XỨ – CHÙA TÂY AN – LĂNG THOẠI NGỌC HẦU – RỪNG TRÀM TRÀ SƯ (ăn 3 bữa)

    05h00: Đoàn tới Châu Đốc, quý khách làm vệ sinh cá nhân và ăn sáng sau đó chuẩn bị hành trang viếng các cụm miếu, chùa sau:

    • Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam: nơi linh thiêng mà hằng năm thu hút hàng triệu lượt khách hành hương đến cầu khấn và đã rất nhiều người được ứng nghiệm. Đoàn cùng nghe HDV thuyết minh về truyền thuyết và các giai thoại về Bà Chúa Xứ Thánh Mẫu Châu Đốc vang danh cả nước.
    • Chùa Tây An Cổ Tự– một ngôi chùa với nét kiến trúc độc đáo, quý khách được nghe những câu chuyện kỳ bí về Đức Phật Thầy Tây An và tìm hiểu về đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa với những triết lý giáo dục con người sống trọng tình nghĩa, trọng đạo lý.
    • Lăng Thoại Ngọc Hầu– người có công đầu trong việc khai thông 2 con kênh lớn là Thoại Hà và Vĩnh Tế – từ 2 con kênh này mà miền Tây nói chung và An Giang nói riêng đã trở thành vựa lúa quốc gia.

    07h00: Đoàn ăn sáng tại Châu Đốc. Sau đó quý khách mua sắm và tìm hiểu văn hóa ẩm thực của vùng đất và con người nơi đây tại chợ đặc sản Châu Đốc – thủ phủ của các loại mắm, khô cá, trái thốt lốt, đường thốt lốt và những mặt hàng khác được nhập khẩu từ biên giới Campuchia.

    09h30: Đoàn lên xe khởi hành đi khu du lịch sinh thái rừng Tràm Trà Sư. Diện tích khoảng 850 hecta, các loài cây ở Trà Sư là tràm lâu năm (trên 10 tuổi). Nơi đây có nhiều loài động vật và thực vật sinh sống như chim (hơn 70 loài), thú (11 loài), bò sát (25 loài), cá nước ngọt và nước lợ (hơn 23 loài); về thực vật thì có hơn 140 loài vô cùng phong phú và đa dạng.

    Quý khách có thể lên giàn cao để ngắm nhìn cuộc sống của các loài một cách sinh động nhất. Ngoài ra quý khách còn được đi xuồng 3 lá khám phá hệ thực vật phong phú của Trà Sư.

    12h00: Đoàn ăn trưa với các món đặc sản sông nước tại Trà Sư.

    16h00: Đoàn về lại Châu Đốc nhận phòng và nghỉ ngơi. Buổi tối sau khi ăn tối, đoàn tự do khám phá thành phố Châu Đốc về đêm.

    NGÀY 2: CHÂU ĐỐC – NÚI CẤM – ĐỒNG THÁP – chúng tôi (ăn 2 bữa)

    07h30: Đoàn ăn sáng tại nhà hàng và làm thủ tục trả phòng.

    08h30: Chia tay Châu Đốc, xe và HDV đưa đoàn di chuyển qua khu vực Núi Cấm – vùng đất linh thiêng của An Giang. Tại đây quý khách có thể tự do chọn phương tiện lên núi bằng cáp treo hoặc xe máy (chi phí tự túc). Núi Cấm được mệnh danh là Đà Lạt ở miền Tây – nơi đây không khí mát lành, phong cảnh yên bình nên thơ. Quý khách có thể viếng cảnh và chụp ảnh lưu niệm tại Chùa Vạn Linh, Chùa Phật lớn, ngoạn cảnh hồ Thủy Liêm – ở núi Cấm người ta tin rằng việc hành hương đến đây có thể giúp con người thư thái, giảm thiểu bệnh tật, vì vậy khách đến đây để hành hương và nghỉ dưỡng rất đông.

    12h00: Đoàn ăn trưa tại nhà hàng – MỖI KHÁCH ĐƯỢC TẶNG 01 LY NƯỚC THỐT LỐT – đặc sản vùng bảy núi An Giang. Sau đó xe và hướng dẫn đưa đoàn tham quan mua sắm tại chợ cửa khẩu Tịnh Biên – nơi đây bày bán rất nhiều mặt hàng của nước bạn Campuchia và Thái Lan với mức giá phải chăng cùng những mặt hàng độc đáo hiếm thấy.

    13h30: Đoàn chia tay Tịnh Biên lên xe về lại Đồng Tháp để viếng chùa Phước Kiển – nơi có những vô cùng độc đáo.

    Sau khi viếng chùa Phước Kiển đoàn lên xe về lại chúng tôi Trên đường về đoàn tự do dùng cơm tối ở các trạm dừng chân ven đường.

    20h30: Đoàn về tới chúng tôi Hướng dẫn Puolo Trip chia tay và hẹn gặp lại ở các hành trình hấp dẫn khác của Puolo Trip.

    Các chi nhánh – Văn phòng công ty Puolo Trip:

    CHI NHÁNH TẠI chúng tôi SỐ 28C ĐƯỜNG Y TẾ KỸ THUẬT CAO, P. BÌNH TRỊ ĐÔNG B. Q. BÌNH TÂN.

    VĂN PHÒNG TẠI ĐỒNG NAI: 15 LÊ VĂN DUYỆT, PHƯỜNG AN BÌNH, TP. BIÊN HÒA.

    VĂN PHÒNG TẠI CẦN THƠ: SỐ 13 LÝ THÁI TỔ, LÔ B, KDC HƯNG PHÚ 1, Q.CÁI RĂNG.

    VĂN PHÒNG TẠI AN GIANG: T.35, ĐÔNG THẠNH, MỸ THẠNH, TP. LONG XUYÊN.

    Chúc quý khách có một chuyến du lịch thật tốt đẹp!!!

    --- Bài cũ hơn ---

  • Nghịch Lý Xuất Hiện 2 Bà Chúa Xứ Trên Núi Sam Ở An Giang
  • Khám Phá Điểm Du Lịch Tâm Linh Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Đến An Giang, Ghé Thăm Miếu Bà Chúa Xứ Ở Núi Sam Nổi Tiếng Linh Thiêng
  • Tây Ninh Với Những Miếu Thờ Bà
  • Thăm Dinh Thờ Bà Chúa Xứ Trà Cốt
  • Lễ Hội Bà Chúa Xứ Ở An Giang

    --- Bài mới hơn ---

  • Tục Thờ Bà Chúa Xứ Ở Tây Nam Bộ Qua Nghiên Cứu Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, An Giang
  • Kinh Nghiệm Đi Miếu Bà Chúa Xứ Cầu An, Xin Lộc Đầu Năm Không”cháy Túi”
  • Blog Du Lịch: Kinh Nghiệm Làm Lễ Viếng Miếu Bà Chúa Xứ (An Giang)
  • Lịch Trình Gợi Ý 2 Ngày 1 Đêm Hành Hương Vía Bà Chúa Xứ Ở An Giang
  • Viết Đoạn Văn Khoảng 200 Thuyết Minh Về Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Lễ hội bà Chúa Xứ ở An Giang

    Lễ hội bà Chúa Xứ hàng năm thu hút rất nhiều du khách hành hương đến tham dự. Lễ hội diễn ra vào đêm của ngày 23 tháng 4 hàng năm. Lễ hội sẽ được thực hiện qua các nghi thức trang trọng và đặc biệt.

    Đầu tiên, lễ sẽ làm nghi thức tắm và đổi xiêm y cho tượng Bà Chúa Xứ. Bức tượng bà sẽ được thay đổi trang phục mới và tắm bằng nước thơm. Đặc biệt, bộ trang phục cũ của bà chúa Xứ sẽ được xẻ nhỏ và tặng cho người dân hoặc du khách hành hương đến tham dự mang về. Đây được coi như là lá bùa như thần hộ mệnh để phù hộ cho người mang được mạnh khỏe, tránh khỏi bệnh tật, ma quỷ, tai họa..

    Lễ hội bà Chúa Xứ ở An Giang

    Sau đó, lễ hội bà Chùa Xứ sẽ được thực hiện với các lễ nhỏ để hoàn thành lễ hội. Sau khi đã thay xiêm y, đại diện miếu sẽ làm lễ rước bốn bài vị ở lăng Thoại Ngọc Hầu về miếu Bà Chúa Xứ. Sau đó, lễ Túc Yết sẽ được bắt đầu nghi thức từ ngày 25 đến 26 với nhiều nghi thức trang trọng như dâng hương, rượi, dâng trà và đọc văn tế đồng thời cúng giấy vàng bạc giống như kiểu cúng bái cổ truyền của Phật giáo.

    Sau khi lễ Túc Yết được thực hiện xong, lễ hội sẽ tiếp tục diễn ra với lễ Xây Chầu hát bội của những quý người làm nghi lễ cúng bái. Đây là lễ có sự đầu tư, quan trọng và ý nghĩa nhất. Bởi lẽ, đây là nghi thức nhằm cầu nguyện với mong muốn bình an, hạnh phúc, khí hậu, trời đất thuần hòa với cuộc sống dân sinh.

    Lễ hội bà Chúa Xứ ở An Giang

    Cuối cùng lễ chính tế trong lễ hội bà Chúa Xứ sẽ kết thúc với lễ chính lễ vào ngày 26 tháng 4 lúc 4 giờ sáng. Nghi lễ này sẽ thực hiện các nghi thức đơn giản, gần gũi nhưng thiêng liêng bằng việc thắp hương, dâng hương và cúng bái, đốt giấy bạc vàng mã để đưa bài vị Thoại Ngọc Hầu trở về lăng.

    Lễ hội bà chúa xứ hàng năm thu hút rất nhiều dân địa phương và các du khách hành hương đến đây để dự lễ, chiêm bái và cũng cầu phúc, xin lộc và cầu nguyện cho cuộc sống bình an, hạnh phúc.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Lễ Phục Dựng Rước Tượng Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Linh Thiêng Lễ Hội Bà Chúa Xứ, An Giang
  • Truyền Thuyết Về Miếu Bà Và Sự Ra Đời Của Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Bảo Tồn Và Phát Huy Nét Văn Hóa Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • An Giang: Lễ Hội Bà Chúa Xứ
  • Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam An Giang

    --- Bài mới hơn ---

  • Miếu Bà Chúa Xứ Châu Đốc
  • Miếu Bà Chúa Xứ Linh Thiêng Ở Vùng Châu Đốc An Giang
  • Miếu Bà Chúa Xứ Linh Thiêng Giúp Người Dân Cầu Được Ước Thấy
  • Tục Thờ Bà Chúa Xứ Ở Cà Mau
  • Viếng Miếu Bà Chúa Xứ
  • Bà Chúa Xứ là nhân vật truyền thuyết được thờ tự ở núi Sam (Châu Đốc, An Giang). Miếu Bà Chúa Xứ là một di tích nổi tiếng ở Núi Sam, Châu Đốc. Hàng năm thu hút gần hai triệu lượt người đến cúng bái, tham quan. Khách hành hương, du lịch không những đến từ các tỉnh lân cận mà còn từ các tỉnh xa như miền Đông, miền Trung… tạo nên mùa lễ hội sôi nổi, đông đảo ở núi Sam suốt nhiều tháng.

    Với người dân miền Tây Nam bộ, Bà Chúa Xứ núi Sam có công đức giúp bà con sống an bình. Vì thế hàng trăm năm nay người An Giang đã lập miếu Bà Chúa Xứ, thờ tự Bà như thần. Mỗi năm vào ngày vía bà (từ tháng 4 âm lịch kéo dài cho đến đầu tháng 6), rất đông khách hành hương từ các nơi về cúng bái, cầu may, xin phúc, vay tiền làm ăn.

    Theo truyền tụng trong dân gian thì tượng “Bà” đã có lâu đời.

    Miếu Bà có từ bao giờ? Đến nay chưa có sử liệu nào ghi lại một cách chính xác. Trong dân gian tương truyền rằng: Cách đây gần 200 năm, núi Sam còn hoang vu, cây cối rậm rạp, nhiều thú dữ, dân cư thưa thớt, giặc biên giới thường sang khuấy nhiễu.

    Một hôm, có một toán giặc Xiêm leo lên núi Sam phát hiện được pho tượng cổ bằng đá rất đẹp. Động lòng tham, chúng xeo nại, tìm cách khiêng đi nhưng không thể nào xê dịch được. Sau hàng giờ vất vả với pho tượng, chúng tức giận, đập phá làm gãy cánh tay trái pho tượng.

    Sau khi chúng bỏ đi, trong làng có một bé gái đang đùa giỡn bỗng dưng ngồi lại, mặt đỏ bừng, đầu lắc lư, tự xưng là Chúa Xứ Thánh Mẫu, nói với các bô lão: “Tượng Bà đang ngự trên núi, bị giặc Xiêm phá hại, dân làng hãy đưa Bà xuống”. Dân làng kéo nhau lên núi, quả thật tượng Bà đang ngự gần trên đỉnh. Họ xúm nhau khiêng tượng xuống làng với mục đích gìn giữ và phụng thờ. Bao nhiêu tráng đinh lực điền được huy động, các lão làng tính kế để đưa tượng đi nhưng không làm sao nhấc lên được dù pho tượng không phải là quá lớn, quá nặng.

    Các cụ bàn nhau chắc là chưa trúng ý Bà nên cử người cầu khấn. Quả nhiên bé gái hôm nọ lại được Bà đạp đồng mách bảo: “Hãy chọn chín cô gái đồng trinh để đem Bà xuống núi”.

    Dân làng mừng rỡ tuyển chín cô gái dẫn lên núi, xin phép Bà được đưa cốt tượng xuống. Lạ thay, chín cô gái khiêng tượng Bà đi một cách nhẹ nhàng.

    Xuống đến chân núi, tượng bỗng nặng trịch, các cô phải đặt xuống đất và không nhấc lên nổi nữa. Dân làng hiểu rằng Bà muốn ngự nơi này nên tổ chức xin keo, được Bà chấp thuận và lập miếu thờ. Hôm đó là ngày 25 tháng 4 âm lịch, dân làng lấy ngày này làm lễ vía Bà.

    Lúc đầu, miếu Bà được xây dựng đơn sơ bằng tre lá, nằm trên vùng đất trũng, lưng quay về vách núi, chánh điện nhìn ra cánh đồng bát ngát. Sau nhiều lần trùng tu, miếu Bà khang trang hơn.

    Năm 1870, ông Giáo Gia đề xướng xây cất lại thành ngôi miếu ngói và sau đó còn trùng tu nhiều lần, miếu được xây lại bằng đá miểng và lợp ngói, thu hút khách thập phương đến chiêm bái, tín ngưỡng.. Kiến trúc miếu có dạng chữ “quốc”, hình khối tháp dạng hoa sen nở, mái tam cấp ba tầng lầu, lợp ngói đại ống màu xanh, góc mái vút cao như mũi thuyền đang lướt sóng. Bên trong miếu có võ ca, chánh điện, phòng khách, phòng của Ban Quý tế…

    Đến năm 1972, miếu được xây dựng mới, đồ sộ và lộng lẫy theo lối kiến trúc cổ khính phương Đông. và hoàn thành vào năm 1976, tạo nên dáng vẻ như hiện nay, và người thiết kế là kiến trúc sư Huỳnh Kim Mãng.Mái cong nhiều tầng lợp ngói xanh, tường ốp gạch men bóng láng nhập từ nước ngoài, các khung cửa bằng gỗ quí được chạm trổ hoa văn công phu, mỹ thuật. Chánh điện cao rộng, thoáng khí, vừa uy nghi vừa ấm cúng. Công trình là một quần thể hoành tráng trên mặt bằng rộng với dãy đông lang, tây lang, nhà khách… Bao bọc xung quanh cũng với kiến trúc mái cong, theo đồ án của kiến trúc sư Huỳnh Kim Mãng, nhưng xây dựng dở dang. Mãi đến năm 1995. Ban Quản trị lăng miếu núi Sam mới tiếp tục xây dựng phần còn lại. Trường học được cải tạo thàng nhà trưng bày đồ sộ, hài hòa với miếu.

    Tượng Bà đặt giữa chánh điện, đội mão sặc sỡ, mặc áo bào thêu rồng phụng, kim tuyến lấp lánh. Khánh hành hương đã dâng cúng cho Bà hàng ngàn áo mão không sử dụng hết, có cái được đặt may từ nước ngoài trị giá vài cây vàng.

    Tượng Bà là một tác phẩm nghệ thuật tạc bằng đá son, có từ thế kỷ thứ 6. Dáng người ngồi nghĩ ngợi, khoan thai, thuộc loại tượng thần Vít-nu có nhiều ở Ấn Độ, Lào, Campuchia. Trước kia có nhiều hình thức cúng bái mê tín như xin xăm, xin bùa, uống nước tắm Bà để trị bệnh… Ngày nay, những hủ tục đó không còn nữa. Đa số khách đến viếng thăm để dâng hương cầu tài, cầu lộc, thể hiện lòng tạ ơn Bà bằng nhiều hình thức: Cúng heo quay, cúng tiền, lễ vật lưu niệm hoặc các tiện nghi phục vụ cho miếu. Các vật lưu niệm ngày nay quá nhiều. Ban Quản trị đưa vào khu nhà lưu niệm để trưng bày. Tiền hỷ cúng hằng năm lên tới vài tỉ đồng (trong đó có vàng, đô-la). Nguồn tài chánh này ngoài việc trùng tu, xây dựng lăng, miếu còn góp phần vào nhiều công trình phúc lợi xã hội địa phương như: Làm đường, xây trường học, bệnh xá, đóng góp quỹ từ thiện, khuyến học…

    Các lễ cúng ở miếu Bà vẫn được duy trì theo nghi thức cổ truyền. Vào lúc nửa đêm 23 rạng 24 tháng 4 âm lịch, lễ tắm Bà được tiến hành khoảng hơn 1 giờ đồng hồ nhằm lau sạch bụi bặm sau một năm dài. Lễ được chuẩn bị từ lúc 23 giờ 30 và bắt đầu lúc 0 giờ. Các vị bô lão trong lễ phục áo dài khăn đóng lên đèn, niệm hương, dâng rượu, dâng trà… Xong phần nghi thức, khoảng 4 đến 5 phụ nữ đứng tuổi, có uy tín trong làng tiến hành việc tắm Bà. Sau khi cởi áo mão, các vị dùng nước sạch có ngâm hoa lài tỏa mùi thơm ngào ngạt để lau cốt tượng. Xong, xịt nước hoa rồi mặc áo mão mới cho Bà. Mặc dù công việc này được thực hiện sau bức màn che nhưng có hàng ngàn người chen chúc nhau đến chứng kiến ngoài vòng rào chánh điện.

    Lễ túc yết và lễ xây chầu được tiến hành trong đêm 25 rạng 26 tháng 4 âm lịch, đây là cuộc lễ chính trong lễ hội vía Bà. Từ đầu hôm, hàng chục ngàn người đã tụ về miếu Bà để được tham dự cuộc hành lễ này. Trước đó, hồi 15 giờ cuộc lễ thỉnh sắc thần được tiến hành trọng thể trong tiếng trống lân rộn rã. Các bô lão và thanh niên trong lễ phục, xếp hai hàng dưới bóng cờ, lộng sặc sỡ, hộ tống long đình rước bài vị của Ông Thoại Ngọc Hầu và hai vị phu nhân từ lăng về miếu.

    Đúng 0 giờ, cuộc lễ túc yết bắt đầu với sự điều khiển của chánh bái và bốn đào thày. Lễ vật dâng cúng là một con heo trắng đã cạo mổ xong và một dĩa mao huyết tượng trưng cho con heo sống cùng với các mâm xôi, ngũ quả… Trong tiếng nhạc lễ và chiêng trống trỗi lên từng hồi, ông chánh bái và các đào thày dâng hương, dâng rượu, đọc văn tế, dâng trà. Lễ xây chầu được nối tiếp khi ông chánh bái cầm nhành dương vãi nước và đọc: “Nhất xái thiên thanh, nhị xái địa ninh, tam xái nhơn trường, tứ xái quỹ diệt hình: (có nghĩa là thứ nhất vãi lên trời xanh mong điều cao đẹp, thứ hai vãi xuống đất cho được màu mỡ, trúng mùa, thứ ba vãi loài người được trường thọ, thứ tư vãi diệt loài quỷ dữ). Xong, chánh bái ca công nổi trống ba hồi, đoàn hát bộ trên sân khấu trong võ ca trước chánh điện đã chuẩn bị sẵn, nổi trống theo và kéo màn trình diễn.

    Đến 4 giờ sáng ngày 27 tháng 4 âm lịch, lễ chánh tế được tiến hành như lễ túc yết nhưng đơn giản hơn và 15 giờ cùng ngày đoàn thỉnh sắc làm lễ hồi sắc, đưa bài vị ông Thoại Ngọc Hầu và hai phu nhân trở về lăng, kết thúc một mùa vía.

    Có ý kiến khác cho rằng Thoại Ngọc Hầu hoặc vợ là bà Châu Thị Tế xây dựng miếu. Tuy khó xác minh, nhưng biết chắc là miếu ra đời sau khi Thoại Ngọc Hầu về đây trấn nhậm và kênh Vĩnh Tế đã hoàn tất (1824) mang lại lợi ích rõ rệt cho lưu dân và dân bản địa.

    Các hoa văn ở cổ lầu chính điện, thể hiện đậm nét nghệ thuật Ấn Độ. Phía trên cao, các tượng thần khỏe mạnh, đẹp đẽ giăng tay đỡ những đầu kèo. Các khung bao, cánh cửa đều được chạm trổ, khắc, lộng tinh xảo và nhiều liễn đối, hoành phi ở nơi đây cũng rực rỡ vàng son. Đặc biệt, bức tường phía sau tượng bà, bốn cây cột cổ lầu trước chính điện gần như được giữ nguyên như cũ.

    Các nhà chuyên môn cho biết tượng Bà Chúa được tạo vào khoảng cuối thế kỷ 6 đầu thế kỷ thứ 7, bằng đá son, có giá trị nghệ thuật cao. Khi xưa, tượng Bà ngự trên đỉnh núi Sam, gần Pháo Đài. Chứng minh cho điều này là bệ đá Bà ngồi vẫn còn tồn tại. Bệ đá có chiều ngang 1,60m; dài 0,3m, chính giữa có lỗ vuông cạnh 0,34m, loại trầm tích thạch màu xanh đen, hạt nhuyễn.

    Tượng thờ này thuộc nền văn hóa Óc Eo, mang mô típ mỹ thuật Bà-la-môn giáo có nguồn gốc từ Ấn Độ, tương tự tượng Phật Bốn Tay ở chùa Linh Sơn ( thị trấn Óc Eo, huyện Thoại Sơn, An Giang). Và thực ra đây không phải là tượng người phụ nữ mà là tượng nam thần đang ngồi trầm tư, nghĩ ngợi, thường gặp trong các tín ngưỡng chịu ảnh hưởng của Bà-la-môn giáo.

    Nhà văn Sơn Nam cũng đã ghi: Tượng của Bà là pho tượng Phật đàn ông của người Khơme, bị bỏ quên lâu đời trên đỉnh núi Sam. Người Việt đưa tượng vào miễu, điểm tô lại với nước sơn, trở thành đàn bà mặc áo lụa, đeo dây chuyền. Và từ đó “Bà Chúa Xứ” là vị thần có quyền thế lớn ở khu vực ấy, xứ ấy…[3]

    Và ngoài các bàn thờ Hội Đồng, Tiền hiền, Hậu hiền; cạnh tượng Bà Chúa Xứ, phía bên phải có thờ một tượng nữ thần nhỏ bằng gỗ, gọi là Bàn thờ Cô; phía bên trái có một Linga bằng đá rất to, cao khoảng 1,2m, gọi là Bàn thờ Cậu.

    Truyền Thuyết Miếu Bà Chúa Xứ.

    1. Có truyền thuyết kể rằng, một hôm dân địa phương vào núi đốn củi, tình cờ họ phát hiện tượng bà nằm ở giữa rừng, bèn về báo cho dân làng, sau đó dân làng đã cùng nhau đưa tượng về, lập miếu thờ.

    2. Một truyền thuyết khác kể rằng có một vị thần linh tự xưng là Bà Chúa Xứ Châu Đốc đã báo mộng cho dân làng; Hãy chọn 9 cô gái đồng trinh lên đỉnh núi Sam, đưa tượng ta về lập miếu thờ, ta sẽ phù hộ cho dân sống an lành và làm ăn phát đạt. Sau đó, 9 cô gái được chọn cử lên đỉnh núi tìm tượng đá và quả nhiên, họ đã gặp một tượng đá trong tư thế ngồi, mắt nhìn thẳng về phía trước, bèn khiêng về, kỳ rửa sạch sẽ, và lập miếu thờ. Từ đó, hằng năm dân làng lấy ngày tượng bà được “an vị” tại miếu làm ngày lễ Vía Bà.

    3. Một truyền thuyết khác nữa gắn với chiến công của Thoại Ngọc hầu và việc trùng tu ngôi miếu làm ngày lễ Vía Bà. Dưới triều Minh Mạng, khi Thoại Ngọc hầu giữ trọng trách trấn giữ biên giới tây nam, giặc ngoại xâm thường sang quấy nhiễu. Mỗi lần ông xuất quân, bà vợ thường đến khấn vái, mong Bà phù hộ Thoại Ngọc Hầu đánh thắng giặc, bảo vệ cuộc sống yên lành cho dân. Về sau, để tạ ơn những điều ứng nghiệm, vợ Thoại Ngọc Hầu đã cho xây cất lại ngôi miếu to và khang trang hơn. Lễ khánh thành được tổ chức trong 3 ngày 24, 25, 26 tháng 4 âm lịch. Từ đó về sau thành lệ, dân chúng lấy những ngày trên làm lễ Vía bà. Nếu chi tiết này có thật, thì đây cũng là một thông tin cho biết thêm rằng miếu Bà Chúa Xứ được xây dựng từ thời Minh Mạng.

    4. Lại có truyền thuyết gắn với lễ Vía bà với tập quán sản xuất nông nghiệp ở địa phương, cho rằng tháng tư là thời vụ bà con xuống giống làm mùa. Họ làm lễ cầu Bà, hy vọng mùa sẽ được bội thu. Nhân dịp này, dân chúng tổ chức những cuộc vui chơi, rồi lâu dần thành lệ. Từ một hội làng Vĩnh Tế mang đặc điểm lễ cầu mùa trong nông nghiệp đã dần biến thành lễ Vía bà, thu hút đông đảo khách thập phương từ các nơi ngày càng đông.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Em Hãy Thuyết Minh Về Di Tích Lịch Sử: “miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam”
  • Thuê Xe Du Lịch Đi Hành Hương Châu Đốc Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ
  • Du Lịch Châu Đốc Đến Thăm Miếu Bà Chúa Xứ, Chùa Hang, Rừng Tràm Trà Sư Và Nhiều Địa Điểm Tuyệt Đẹp Nữa
  • Truyền Thuyết Về Miếu Bà Chúa Xứ Châu Đốc
  • Miếu Bà Chúa Xứ Thủy Tề Bạc Liêu
  • Lễ Hội Miếu Bà Chúa Xứ Ở An Giang

    --- Bài mới hơn ---

  • An Giang: Lễ Hội Bà Chúa Xứ
  • Bảo Tồn Và Phát Huy Nét Văn Hóa Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Truyền Thuyết Về Miếu Bà Và Sự Ra Đời Của Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Linh Thiêng Lễ Hội Bà Chúa Xứ, An Giang
  • Lễ Phục Dựng Rước Tượng Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Núi Sam nằm cách thị xã Châu Đốc (tỉnh An Giang) 5 km, là nơi có quần thể di tích lịch sử văn hoá với chùa cổ Tây An, miếu Bà Chúa Xứ, chùa Hang, lăng Thoại Ngọc Hầu… Lễ hội Bà Chúa Xứ ( còn gọi là lễ Vía Bà) được tổ chức hàng năm bắt đầu từ đêm 23/4 âm lịch đến 27/4 âm lịch.

    Khách hành hương đến lễ hội có thể đi theo đường bộ từ Long Xuyên lên Châu Đốc theo tỉnh lộ 10, rẽ vào 7km là tới núi Sam; hoặc đi bằng đường thủy từ Cần Thơ, Sóc Trăng lên hay từ Sài Gòn xuống.

    Đêm 23/4 là lễ tắm và thay xiêm y cho tượng Bà. Nước tắm tượng là nước thơm, bộ y phục cũ của Bà được cắt nhỏ ra phân phát cho khách trẩy hội và được coi như lá bùa hộ mệnh giúp cho người khoẻ mạnh và trừ ma quỷ.

    Tiếp theo là lễ rước bốn bài vị từ lăng Thoại Ngọc Hầu về miếu Bà. Lễ Túc Yết được tổ chức vào lúc 24 giờ ngày 25 rạng ngày 26. Lễ được tiến hành theo trình tự: dâng hương, chúc tửu, hiến trà, đọc văn tế. Sau đó bài văn tế được hoá cùng với một ít giấy vàng bạc.

    Tiếp ngay sau lễ Túc Yết là đến lễ Xây Chầu – Hát Bội do do một người sành nghi lễ và có uy tín trong ban tế tại miếu Bà thực hiện cùng đào kép hát bội cầu nguyện cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hoà. 4 giờ sáng ngày 26/4 lễ Chánh Tế được tiến hành (lễ nghi được tiến hành giống lễ Túc Yết). Chiều ngày 27/4 bài vị Thoại Ngọc Hầu được đưa về lăng. Chương trình hát bội cũng chấm dứt. Kết thúc lễ cúng vía bà.

    Lễ Vía Bà hằng năm thu hút rất đông khách thập phương. Đến với lễ hội hội họ vừa được tham dự lễ hội dân gian phong phú để xin cầu tài cầu lộc, đồng thời họ có dịp để du ngoạn, chiêm ngưỡng cảnh trí thiên nhiên ở An Giang.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Về Miền Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Địa Điểm Du Lịch Miếu Bà Chúa Sứ Núi Sam Di Tích (Lịch Sử, Kiến Trúc Và Tâm Linh) Quan Trọng Của Tỉnh Và Của Khu Vực.
  • Thuyết Minh Về Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Hà Nội
  • Viết Bài Văn Thuyết Minh Về Lễ Hội “vía Bà Chúa Xứ Núi Sam” (Châu Đốc, An Giang)
  • Thuyết Minh Về Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam: Dàn Ý & Văn Mẫu
  • Núi Sam Không Thể Có Hai Bà Chúa Xứ

    --- Bài mới hơn ---

  • Cam Kết Dỡ Tượng Bà Chúa Xứ, Xây Tượng Phật Ngọc Ở Núi Sam
  • Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Châu Đốc
  • Bốc Bát Hương Bàn Thờ Thần Tài, Gia Tiên Đúng Cách
  • Nên Bốc Bát Hương Thần Tài Ở Đâu?
  • Xem Ngày Tốt Bốc Bát Hương 2022
  • Dư luận cho rằng việc xây dựng thêm một tượng Bà Chúa Xứ trên núi Sam là xâm phạm di tích văn hóa lịch sử, phá vỡ truyền thuyết tín ngưỡng dân gian vốn tồn tại suốt hơn 300 năm qua.

    Phá vỡ truyền thuyết

    Truyền thuyết kể rằng vào đầu thế kỷ 18, khi nhìn thấy sự linh ứng của Bà Chúa Xứ (tọa trên đỉnh núi Sam), người dân địa phương lúc bấy giờ đã quyết định thỉnh tượng Bà xuống chân núi để tiện việc thờ cúng.

    Nhưng lạ thay, mấy chục thanh niên cường tráng không thể lay chuyển được tượng Bà. Đúng lúc đó, có tin báo rằng Bà chỉ cần 9 cô gái đồng trinh. Quả nhiên, tượng Bà được khiêng xuống dễ dàng. Nhưng khi đi đến chân núi thì tượng Bà bất ngờ nặng trịch, không thể di chuyển thêm nữa.

    Lúc đó, các bậc cao niên nghĩ rằng Bà đã chọn nơi đây để an vị. Miếu thờ Bà Chúa Xứ được đặt từ đó đến nay.

    Là người buôn bán ở đỉnh núi Sam hơn 12 năm, bà Lê Thị Dởn cho rằng truyền thuyết về Bà Chúa Xứ đã tồn tại suốt 300 năm qua, nay chính quyền cho dựng thêm một tượng Bà nữa thì “đâu còn là truyền thuyết nữa”.

    Còn theo bà Đ., cán bộ hưu trí của TP Châu Đốc, miếu Bà Chúa Xứ núi Sam là di tích cấp quốc gia và lễ hội vía Bà Chúa Xứ đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể năm 2022.

    “Việc xây thêm tượng Bà trên núi là “làm hỏng” truyền thuyết, bởi Bà đã chọn chân núi làm nơi yên vị từ mấy trăm năm trước” – bà Đ. nói.

    Do thi công gấp?

    Theo ông Nguyễn Văn Đồng – phó ban quản trị lăng miếu Núi Sam: từ lúc xây dựng tượng Bà ở đỉnh núi đến giờ ban quản trị không hề hay biết, mãi đến khi họ ráp phần thân và mặt mới biết đó là tượng Bà.

    “Chúng tôi rất bức xúc, họ chưa xin ý kiến gì mà đã xây dựng tượng Bà Chúa Xứ như vậy là không được. Việc này vừa vi phạm bản quyền vừa xâm phạm nghiêm trọng quần thể di tích này” – ông Đồng nói.

    Còn ông Huỳnh Văn Đường – trưởng ban quản trị lăng miếu Núi Sam – cho biết: “Trong nhiều cuộc họp, tôi đã đề nghị không nên xây thêm tượng Bà nữa. Làm như vậy là đi ngược lại truyền thuyết dân gian. Về mặt tâm linh, chỉ có một Bà Chúa Xứ mà thôi”.

    Ghi nhận hiện trường ngày 23-2 cho thấy tượng Bà Chúa Xứ đặt trên núi đã xây dựng phần thân cao khoảng 18m, đang trong giai đoạn làm phần mặt, nhiều công nhân vẫn còn túc trực ở công trình này.

    Ngày 21-2, phường đã lập biên bản đình chỉ, đồng thời cử dân phòng túc trực tại công trình.

    Theo ông Trần Quốc Tuấn – phó chủ tịch UBND TP Châu Đốc: tượng Bà Chúa Xứ là một hạng mục nằm trong khu du lịch văn hóa tâm linh Bà Chúa Xứ – cáp treo Núi Sam do Công ty TNHH MGA Việt Nam làm chủ đầu tư, và các hạng mục này đều được tỉnh lẫn Bộ VH-TT&DL chấp thuận.

    Tuy nhiên, theo ông Tuấn: do thi công gấp nên chủ đầu tư chưa lấy ý kiến của giới chuyên gia, nhà khoa học và chưa có giấy phép của cấp thẩm quyền cấp, vì vậy trước tết UBND tỉnh đã yêu cầu tạm dừng thi công.

    “Dù bị đề nghị dừng nhưng họ lại tiếp tục thi công. Hiện tỉnh đã giao Sở VH-TT&DL An Giang phối hợp với TP Châu Đốc họp dân lấy ý kiến các bô lão, chuyên gia về công trình này để tạo sự đồng thuận trước khi cấp phép”.

    “Làm vì bộ và tỉnh đã đồng ý”

    Đó là khẳng định của ông Nguyễn Phi Tiến – giám đốc Công ty TNHH MGA Việt Nam.

    Theo ông Tiến, mục đích chính của việc xây dựng tượng Bà Chúa Xứ thứ 2 là để phục vụ khách du lịch sau khi đi cáp treo lên đỉnh núi Sam, thay vì phải chen nhau tại một điểm chật chội dưới chân núi.

    “Công trình này hoàn thành hứa hẹn thu hút khách du lịch đến núi Sam nhiều hơn. Những gì chúng tôi làm đều nằm trong quy hoạch chi tiết đã được bộ và UBND tỉnh phê duyệt, chứ không làm ngoài quy hoạch” – ông Tiến nói.

    Theo tìm hiểu, ngày 7-2, ông Phạm Thế Triều – phó giám đốc Sở VH-TT&DL An Giang – đã ký văn bản đề nghị Bộ VH-TT&DL cho phép tỉnh An Giang cấp giấy phép xây dựng hạng mục công trình tượng Bà Chúa Xứ núi Sam trên núi Sam, thuộc dự án khu du lịch văn hóa tâm linh Bà Chúa Xứ – cáp treo Núi Sam theo đề nghị của Công ty MGA Việt Nam.

    Ngày 13-2, bà Đặng Thị Bích Liên – thứ trưởng Bộ VH-TT&DL – đã có công văn trả lời theo hướng thống nhất với đề xuất của Sở VH-TT&DL An Giang.

    Tuy nhiên, bộ cũng yêu cầu sở phải hoàn thiện hồ sơ xây dựng công trình tượng Bà Chúa Xứ theo quy định với những lưu ý cụ thể, trong đó có việc tổ chức thông tin rộng rãi tới nhân dân, chính quyền địa phương và các nhà khoa học để xin ý kiến, tạo sự đồng thuận trước khi phê duyệt, triển khai…

    Cũng ngay trong ngày 13-2, UBND tỉnh An Giang đã có văn bản gửi UBND TP Châu Đốc và chủ đầu tư yêu cầu tạm dừng việc thi công tượng Bà Chúa Xứ. Lý do: chưa “tham khảo ý kiến của cộng đồng”.

    Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Lên – giám đốc Sở VH-TT&DL An Giang – cho biết: trong vài ngày tới sẽ họp lấy ý kiến nhân dân. Khi nào nhân dân đồng thuận mới cho xây.

    “Nếu người dân không đồng ý thì sở sẽ đề nghị nhà đầu tư bỏ tượng hoặc hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp làm tượng khác như tượng Phật để du khách có nơi tham quan, cúng viếng khi lên núi. Bởi tượng Bà là tín ngưỡng dân gian rất lớn của cả vùng Nam Bộ” – ông Lên nói.

    Không nên xây thêm tượng TIẾN TRÌNH ghi

    --- Bài cũ hơn ---

  • Châu Đốc, Núi Cấm, Viếng Miếu Bà Chúa Xứ
  • Thuê Xe 16 Chỗ Viếng Miếu Bà Chúa Xứ Châu Đốc Với Thành Nhân
  • Thuê Xe Du Lịch Viếng Miếu Bà Chúa Xứ Đầu Năm/thành Nhân0932764264
  • Thuexegiatot.com: Giá Thuê Xe Đi Châu Đốc An Giang Viếng Miếu Bà Chúa Xứ
  • Bắt Các Đối Tượng Cưỡng Đoạt Tiền Du Khách Viếng Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Linh Thiêng Lễ Hội Bà Chúa Xứ, An Giang

    --- Bài mới hơn ---

  • Lễ Phục Dựng Rước Tượng Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Lễ Hội Bà Chúa Xứ Ở An Giang
  • Tục Thờ Bà Chúa Xứ Ở Tây Nam Bộ Qua Nghiên Cứu Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, An Giang
  • Kinh Nghiệm Đi Miếu Bà Chúa Xứ Cầu An, Xin Lộc Đầu Năm Không”cháy Túi”
  • Blog Du Lịch: Kinh Nghiệm Làm Lễ Viếng Miếu Bà Chúa Xứ (An Giang)
  • Lễ vía Bà với những nghi lễ vô cùng trọng thể có sự tham gia của đông đảo người dân nơi đây cùng chính quyền địa phương.

    Long trọng lễ rước kiệu

    Dâng lễ vật lên bà chúa Xứ

    Đoàn nhạc công biểu diễn âm nhạc truyền thống trong lễ hội

    Lễ hội mở đầu là nghi thức tắm Bà, bức màn vải có viền ren thêu hoa và chữ màu sắc sặc sỡ được kéo ngang bệ thờ, che khuất khu vực đặt tượng. Thân tượng được lau bằng nước thơm bởi một nhóm gồm 4 đến 5 phụ nữ đã được chọn lựa từ trước. Sau đó thay mũ miện và quần áo mới cho tượng.

    Sau khi lễ tắm Bà xong, bức màn che sẽ được kéo qua một bên để mọi người vào chiêm bái, ai cũng cố đến gần sát bệ thờ để xin lộc Bà. Lộc là một vài trái cây hoặc vài cành hoa để trên bàn thờ.

    Trong khuôn khổ lễ hội cũng diễn ra các chương trình biểu diễn văn hóa, văn nghệ phong phú, đặc sắc. Ngoài ra còn có các hoạt động thể dục thể thao thu hút đông đảo vận động viên và quần chúng tham gia, cổ vũ như: giải đua thuyền rổng, việt dã, hội thi leo núi, đi bộ đồng hành, trò chơi dân gian …

    Tương truyền rằng: Vào những năm 1820-1825, vùng Châu Đốc-An Giang khi ấy còn là một miền đất hoang vu, dân cư thưa thớt, quân Xiêm La thường sang cướp bóc, quấy nhiễu. Quân giặc có lần rượt đuổi theo dân làng lên đỉnh núi Sam. Tại đây, chúng bắt gặp tượng Bà, thấy pho tượng trông có vẻ quí hiếm, chúng liền nổi lòng tham cướp đi pho tượng. Trong khi đưa tượng Bà xuống giữa triền núi thì đánh rơi, làm cho pho tượng bị gãy một cánh tay. Sau đó chúng tiếp tục mang đi nhưng không thể nào nhấc lên được, đành bỏ lại giữa triền núi.

    Thời gian sau đó Bà thường hiện về xưng là Bà chúa Xứ. Bà dạy dân làng khiêng Bà xuống núi, lập miếu thờ Bà sẽ phù hộ cho tránh được giặc cướp quấy phá, thoát khỏi dịch bệnh hoành hành, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Dân làng đã họp nhau lên núi khiêng tượng Bà về thờ cúng, nhưng lạ thay, dù mấy chục thanh niên khỏe mạnh rất cố gắng nhưng tượng Bà vẫn không thể nào nhấc lên được.

    Khi về trấn nhậm vùng này, ông Nguyễn Văn Thoại (Thoại Ngọc Hầu) đã cho khai hoang lập ấp. Dân làng liền trình báo với ông về pho tượng Bà . Ông Thoại cũng cho họp tráng đinh lại mang tượng xuống núi nhưng vẫn không thể nhấc tượng lên được. Ngay lúc đó có một thiếu nữ lên đồng tự xưng là “Chúa Xứ Thánh Mẫu” yêu cầu phải có 9 trinh nữ, ăn mặc đẹp tắm rửa sạch sẽ tới thỉnh Bà. Ông Thoại làm theo yêu cầu của cô gái, quả nhiên pho tượng mang đi được. Khi mang đến chân núi thì tượng Bà trở nên nặng hơn khiến các cô gái không thể nào xê dịch được. Người ta cho rằng Bà đã chọn nơi này để ngự nên cùng nhau lập miếu thờ Bà tại đây, chính là ngôi miếu Bà Chúa Xứ núi Sam ngày nay. Và ngày đưa Bà từ trên núi xuống (23-27/4 âm hàng năm) được chọn làm ngày lễ vía Bà. Kể từ đó, dân gian tin tưởng và tôn thờ Bà như một phép màu kì diệu mà trời đất đã ban cho cư dân vùng này.

    Theo các nhà khảo cổ, tượng Bà là hiện thân của thần Shiva. Tượng Bà là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo được tạc từ thế kỷ VI và được tạc bằng một loại nham thạch trầm tích có tên là diệp thạch. Loại nham thạch này được hình thành ở các hố đại dương và các tam giác châu thổ nên có kết cấu nhuyễn hạt, khi biển yên tĩnh thì hiện tượng lắng đọng xảy ra, mỗi lớp tượng là một chu kỳ lắng đọng.

    Người ta tin rằng Bà Chúa Xứ từ lâu luôn phù hộ cho dân chúng. Ai đến cầu xin điều gì cũng đều được tâm nguyện như ý. Sự linh thiêng của đền Bà Chúa Xứ núi Sam được nhân dân lan truyền đi khắp nơi, ngày càng thu hút nhiều khách thập phương đến cúng bái, nhất là vào các ngày lễ vía Bà./.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Truyền Thuyết Về Miếu Bà Và Sự Ra Đời Của Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Bảo Tồn Và Phát Huy Nét Văn Hóa Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • An Giang: Lễ Hội Bà Chúa Xứ
  • Lễ Hội Miếu Bà Chúa Xứ Ở An Giang
  • Về Miền Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Tục Thờ Bà Chúa Xứ Ở Tây Nam Bộ Qua Nghiên Cứu Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam, An Giang

    --- Bài mới hơn ---

  • Kinh Nghiệm Đi Miếu Bà Chúa Xứ Cầu An, Xin Lộc Đầu Năm Không”cháy Túi”
  • Blog Du Lịch: Kinh Nghiệm Làm Lễ Viếng Miếu Bà Chúa Xứ (An Giang)
  • Lịch Trình Gợi Ý 2 Ngày 1 Đêm Hành Hương Vía Bà Chúa Xứ Ở An Giang
  • Viết Đoạn Văn Khoảng 200 Thuyết Minh Về Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Độc Đáo Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • miếu Bà chúa xứ núi Sam ở An Giang

    (1) Khi bước chân vào không gian của vùng đất Tây Nam Bộ, “tín ngưỡng Bà Chúa Xứ” là tên gọi được nhiều người biết đến, mặc dù theo quan điểm của tác giả, không thể gọi như thế vì Bà Chúa Xứ là một đối tượng trong tín ngưỡng thờ Mẫu nói chung mà thôi. Tuy nhiên, một thực tế là trong quá trình tiếp cận các nguồn tài liệu, rất nhiều công trình khi nghiên cứu về tín ngưỡng thờ Mẫu ở vùng Nam Bộ đều sử dụng thuật ngữ “tín ngưỡng Bà Chúa Xứ” ngày xưa có một bệ tượng hình vuông bằng đá sa thạch. Vào những năm đầu thế kỷ XIX, giặc Xiêm thường sang khu vực này để quấy nhiễu. Trong một lần lên núi và bắt gặp tượng Bà, họ liền có ý định cậy tượng ra khỏi bệ đá để đem xuống núi. Nhưng kỳ lạ thay tượng trở nên nặng vô cùng, họ không cách nào khiêng được mặc dù có bao nhiêu lính tráng khỏe mạnh. Trong lúc tức giận, một quân lính người Xiêm đã vớ một khúc gỗ phang vào tượng làm sứt một miếng ở cánh tay. Ngay lập tức người lính Xiêm này hộc máu chết tại chỗ .

    Truyền thuyết thứ hai kể lại rằng cách đây gần 200 năm, có một cô gái trong làng Vĩnh Tế bỗng lên đồng, tự xưng là Bà Chúa Xứ về núi Sam để cứu dân độ thế. Bà còn nói thêm là hiện nay, tượng Bà đang ngự trên núi, yêu cầu dân làng lên núi thỉnh về để thờ phụng. Dân làng liền phái 40 chàng thanh niên lực lưỡng lên núi để khiêng tượng, nhưng cũng không thể xê dịch bức tượng. Lúc đó, cô gái lại lên đồng và cho dân làng biết chỉ cần 9 cô gái đồng trinh là có thể khiêng được. Quả thật linh nghiệm; đến chân núi Sam, dây khiêng tượng bị đứt, thế là dân làng hiểu ý Bà mà cho lập miếu thờ Bà ở đây.

    Truyền thuyết thứ ba thì cho rằng, dưới thời Thoại Ngọc Hầu trấn thủ Châu Đốc, đeo ấn bảo hộ Cao Miên, vợ ông (tức là bà Châu Thị Tế) ở nhà thường cầu nguyện cho ông bình an trở về, nếu được thì sẽ lập chùa thờ Phật để báo ân phù hộ. Sau khi Thoại Ngọc Hầu trở về, ông vì cảm kích trước tấm lòng của vợ mình nên đã cho quân lính sang tây Trấn Thành chở cốt Phật về lập chùa để thờ, đặt tên là chùa Tây An. Chùa xây xong, ông lo ngại tin đồn ác ý rằng xây chùa để thờ Phật của giặc nên đưa pho tượng ra ngoài chùa, lập miếu thờ để tránh phiền phức.

    Truyền thuyết thứ tư thì kể về việc một thiếu phụ Cao Miên đi tìm chồng, đến chân núi vì quá mệt mỏi nên đã ngồi nghỉ, sau đó bà đã hóa đá ở chân núi này. Sau đó, linh hồn người phụ nữ này nhập vào cốt đồng để nói về quá khứ và tương lai để giúp đỡ những người hiền và trừng phạt những người xấu. Dân làng liền lập miếu thờ và gọi bà là Bà Chúa Xứ.

    Trong cuốn Địa chí du lịch An Giang thì mô tả truyền thuyết về Bà tương đồng với truyền thuyết thứ ba mà tác giả đã đề cập ở trên, duy chỉ có khác ở việc là Bà Chúa Xứ đã nhập vào một bé gái chứ không phải là một cô gái như thuyết thứ ba đã đề cập

    (3) Đối với hệ thống thần linh ở vùng Nam Bộ, đặc biệt là khi nghiên cứu các nữ thần, chúng ta không chỉ thấy rõ tính đa dạng trong hệ thống các vị thần linh, mà xen kẽ vào đó còn là tính phức hợp. Tính phức hợp này được thể hiện thông qua sự giao thoa các hình tượng của các nữ thần, mà cụ thể hơn là những Mẫu trong công trình này đề cập đến. Sự phức tạp được thể hiện qua việc xác định nguồn gốc, danh xưng, sự tiếp biến và hỗn dung văn hóa ngay ở hình tượng của các Mẫu. Bà Chúa Xứ là một điển hình cho sự phức tạp ấy.

    Nghiên cứu hình tượng của Bà Chúa Xứ, có lẽ trước tiên chúng ta cần làm rõ nguồn gốc của pho tượng. Ý kiến thứ nhất như tác giả đã đề cập ở phần “Nguồn gốc truyền thuyết” của Bà thì cho rằng, đây vốn là cốt tượng đã được Thoại Ngọc Hầu cho quân lính chở từ thành Trấn Tây về. Ý kiến này đúng hay sai, cần phải nghiên cứu thêm .

    Đó là xét về nguồn gốc bức tượng. Mặt khác, khi xem xét hình tượng của Bà Chúa Xứ dưới góc độ là một đối tượng thể hiện sự giao lưu và hỗn dung văn hóa trong tín ngưỡng của các tộc người, theo Ngô Đức Thịnh thì hình tượng Bà Chúa Xứ ở Nam Bộ đã thể hiện ba lớp văn hóa trong đó, bao gồm: Lớp văn hóa Chăm, lớp văn hóa Khmer và lớp văn hóa của người Việt. Theo đó thì lớp văn hóa Chăm được thể hiện thông qua hình tượng bà Po Inư Nagar. Giải thích lý do này, theo quan điểm của tác giả thì do rằng trong tâm thức của người Việt đã có sẵn hình ảnh người mẹ. Mẹ là người mang lại cho con người sức khỏe, tài lộc và bình an. Trong hoàn cảnh đến với vùng đất mới đầy hoang vu, lại không chịu sự ràng buộc từ làng xã cổ truyền ở vùng ngoài, cộng thêm việc “gặp” được cộng đồng cư dân bản địa nơi đây, những lưu dân Việt đó muốn tự do sáng tạo trong lao động cũng như trong sinh hoạt tinh thần. Mặt khác, họ cũng muốn hòa hợp và chấp nhận những hình tượng Mẫu của người Chăm và người Khmer để “phủ” lên đó thứ tín ngưỡng thờ Mẫu ở quê hương. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến sự phức hợp trong hình tượng Bà Chúa Xứ ở vùng đất Nam Bộ.

    Nhìn chung, mối quan hệ giữa việc giao lưu và hỗn dung văn hóa giữa ba cộng đồng người Việt – Chăm – Khmer trong hình tượng Chúa Xứ Thánh Mẫu là vô cùng phức tạp như chính Ngô Đức Thịnh đã gọi Ngài là “Mẫu thần đa văn hóa”. Tuy nhiên, có một thực tế rằng, linh tượng của Bà vô cùng linh thiêng. Sự linh thiêng đó đã thể hiện thông qua câu đối:

    Cầu tất ứng, thí tất linh, mộng trung chỉ thị

    Xiêm khả kính, Thanh khả mộ, ý ngoại nan lường.

    (4) “… gần như hầu hết làng xã ở Nam Bộ đều có miễu (miếu) Bà Chúa Xứ, và trong khuôn viên đình, chùa cũng đều có miễu thờ vị Nữ thần này bên cạnh miếu Ngũ hành, miếu Thổ địa” . Hai cơ sở thờ tự hiện nay rất nổi tiếng của Bà Chúa Xứ, có ảnh hưởng ra khỏi phạm vi của một thôn ấp và được xem như là hai trung tâm thờ Bà ở khu vực Nam Bộ chính là miếu Bà Chúa Xứ ở núi Sam (thuộc thành phố Châu Đốc của tỉnh An Giang) và miếu Bà ở Gò Tháp (tỉnh Đồng Tháp).

    Miếu Bà Chúa Xứ hiện nay nằm ở dưới chân núi Sam, thuộc phường Núi Sam, thành phố Châu Đốc của tỉnh An Giang. Lúc ban đầu, khi mới được xây dựng, miếu được cất bằng tre lá khá đơn sơ. Miếu nằm trên vùng đất trũng, lưng quay về vách núi, chính điện nhìn ra cánh đồng bát ngát. Sau nhiều lần trùng tu, đặc biệt là những năm 1962, 1965 và 1966, miếu Bà ngày càng được mở rộng và khang trang hơn. Đến mãi năm 1870, miếu được xây dựng lại và lợp ngói, thu hút nhiều khách thập phương đến chiêm bái. Đến năm 1960, được trùng tu bằng đá miếng và cho lợp ngói âm dương. Dáng vẻ hiện nay của công trình này là thành quả của đợt trùng tu cuối cùng tính đến hiện nay vào các năm 1972 – 1976. Trong giai đoạn 1972 này, miếu đã được xây dựng đồ sộ và lộng lẫy theo lối kiến trúc cổ kính của phương Đông. Việc xây dựng này được thực hiện theo đồ án thiết kế của hai kiến trúc sư là ông Huỳnh Kim Mãng và ông Nguyễn Bá Lăng, nhưng xây dựng dở dang. Đến mãi năm 1995, Ban Quản trị lăng miếu núi Sam mới tiếp tục xây dựng phần còn lại.

    Về tổng quan, miếu Bà Chúa Xứ núi Sam là một toà tháp với lối kiến trúc được xây dựng theo hình chữ “Quốc” (國) có dạng hình bông sen nở, mái tam cấp ba tầng lầu, lợp ngói màu xanh hài hòa với kiến trúc. Khuôn viên của miếu rộng khoảng 3000 mét vuông, bao gồm: Chính điện, nhà võ ca, các nhà trưng bày lễ vật và khu nhà làm việc của Ban Quản lý Di tích. Bên trong lát đá hoa, gạch bông nhập từ nước ngoài. Các khung và cửa đều được làm bằng gỗ quý, được chạm trổ rất công phu, mang tính nghệ thuật cao.

    Chính điện cao rộng, thoáng khí; nơi cao nhất ở trung tâm chính điện đặt pho tượng của Bà mặc áo bào thêu rồng phượng kiểu vua chúa, đầu đội mão có đính kim tuyến sáng lấp lánh. Tượng Bà ngồi ở giữa theo tư thế mà tác giả đã đề cập khi nhắc đến nguồn gốc của pho tượng ở phần trên. Hai bên có đôi hạc trắng đứng hầu để tạo sự linh thiêng nơi không gian thờ tự. Bên trái (nhìn theo hướng từ chính điện nhìn ra) là bàn thờ Cậu, bên phải là bàn thờ Cô. Ngoài ra, cũng như những miếu và đình thần khác ở Nam Bộ, hai bên chính điện là ban thờ Tiền hiền khai khẩn và Hậu hiền khai cơ. Phía trước thiết kế một bàn thờ Hội đồng, trên có đặt một cái lư hương, hai bên có đôi phượng hoàng dang cánh. Ở phía ngoài có một hương án làm nơi đặt bài vị của Thoại Ngọc Hầu và hai người vợ của ông là bà Châu Thị Tế và Trương Thị Miệt trong những ngày diễn ra lễ hội vía Bà. Ngoài ra, trên các trụ cột trong chính điện còn treo nhiều câu đối bằng chữ Hán, tất cả đều mang ý nghĩa ca ngợi công đức của Bà. Ở phía trên chính điện có treo nhiều bảng viết bằng chữ Hán như: “Chúa Xứ Thánh Mẫu”, “Vị quốc vị dân”, “Thần linh hích trạc”

    Trong hệ thống điện thờ, ngoài pho tượng Bà là quan trọng nhất, tác giả đã phân tích ở trên, việc thờ Cậu và Cô cũng là một phần quan trọng chúng ta cần lưu tâm khi nghiên cứu về hệ thống điện thờ trong miếu Bà. Như chúng ta đã biết, hình tượng Cậu được thờ trong điện thờ chung với Bà Chúa Xứ vốn là một linga, tức là sinh thực khí nam – là một đối tượng được thờ trong tín ngưỡng phồn thực của người Việt hay còn là biểu tượng của thần Civa trong Bàlamôn giáo. Học giả Nguyễn Quang Lê đã nhận xét về linh tượng bằng đá này như sau: “… bên trái là bàn thờ Cậu đặt một linh tượng lingar bằng đá, có phủ lên một tấm vải đỏ; còn bên phải là bàn thờ Cô lại rất trùng hợp với truyền thuyết về bà Thiên Yana ở Tháp Bà Nha Trang rằng, bà đã phiêu bạt đến Bắc hải, rồi kết duyên với thái tử nước Tàu, sinh được hai người con: một trai (Cậu) tên là Trí, và một gái (Cô) tên là Quý. Qua nhận định đó, ta thấy được rằng hình tượng Bà Chúa Xứ chính là biến thể của Thánh Mẫu Yana ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ. Khi vào vùng đất này, hình tượng của vị Mẫu này đã trở nên đa dạng hơn khi đã diễn ra sự tiếp xúc văn hóa.

      Trong không gian vùng đất Tây Nam Bộ, lễ hội vía Bà Chúa Xứ hằng năm có thể được xem là lễ hội có quy mô lớn nhất trong khu vực. Điều này cũng dễ hiểu khi mà như tác giả đã đề cập, Bà Chúa Xứ đã trở thành đối tượng thờ cúng chính của một “tín ngưỡng” chính là “tín ngưỡng” thờ Bà Chúa Xứ. Lễ vía Bà được tổ chức tương tự như lễ hội Kỳ Yên. Thứ nhất, các cụ cho rằng ngày 25 chính là khoảng thời gian mà những người dân làng Vĩnh Tế ngày trước đã đưa tượng Bà từ đỉnh núi xuống an ngự tại miếu (đây là ngày chính tế giỗ Bà). Còn giả thuyết thứ hai thì cho rằng, miếu Bà là do vợ chồng Thoại Ngọc Hầu và bà Châu Thị Tế trùng tu vào những ngày này nên người dân địa phương đã chọn khoảng thời gian này để làm lễ vía Bà – đồng thời cũng xem như một hình thức ghi nhớ công ơn của vị danh tướng đã có công rất nhiều trong việc phát triển khu vực Châu Đốc, An Giang này – Thoại Ngọc Hầu.

      Lễ mộc dục, hay còn gọi là “lễ tắm bà” được tổ chức vào lúc 24 giờ đêm ngày 23, rạng sáng ngày 24 tháng 4 Âm lịch. Lễ mộc dục có nghĩa là lau bụi bậm trên pho tượng Bà, đồng thời người ta cũng tiến hành thay áo, mũ cho Bà. Trước tiên là cởi mão, khăn đội trên đầu, rồi sau đó là đai áo, áo ngoài, áo trong để lộ toàn thân pho tượng bằng đá sa thạch ở tư thế ngồi. Chủ trì buổi lễ này là một phụ nữ đứng tuổi và có uy tín với dân làng. Nước tắm Bà là một loại nước thơm nấu bằng nước mưa hứng ngoài trời với nhiều loại hoa thơm và có thêm nước hoa hàng hiệu thơm ngát. Sau khi đã tiến hành “tắm Bà” xong, một bộ quần áo đẹp nhất dâng cúng trong kỳ lễ hội được khoác lên tượng, thắt dây đai áo và các bộ phận khác, và cuối cùng là đội mão lên đầu tượng Bà. Toàn bộ “lễ tắm Bà” kéo dài trong khoảng một giờ; sau đó, mọi người được tự do chiêm bái. Cũng cần nói thêm rằng, toàn bộ quá trình mộc dục cho Bà đều được thực hiện sau bức màn che, nhưng có đến hàng nghìn người chen chúc nhau đến để đứng ngoài vòng rào chính điện để xem.

      Sau khi lễ túc yết kết thúc thì diễn ra lễ xây chầu. Lễ vật dâng cúng cũng là một con heo trắng để nguyên con, một mâm xôi và một mâm cỗ đủ món. Tại gian võ ca, những người tham dự ăn mặc chỉnh tề và xếp thành hai hàng. Sai khi ông Chánh tế vái xong thì lấy roi chầu vác lên vai rồi hô lớn “Phụng mạng”. Sau đó, ông bước ra đặt roi chầu lên khay; sau đó là đến các lễ dâng hương, dâng rượu và trà. Phía bên trái bàn thờ có một tô nước và một cành dương liễu. Ông Chánh tế ca công cầm cành dương liễu đưa ngang trán và khấn vái rồi cầm cành dương liễu nhúng vô tô nước và vẩy nước ra xung quanh; vừa vẩy vừa đọc to câu thần chú:

      “Nhất xái thiên thanh” (Thứ nhất, vẩy nước lên trời mong cho trời luôn thanh bình, mưa thuạn gió hòa);

      “Nhị xái địa ninh” (Thứ hai, vẩy nước xuống đất, cầu cho đất thêm tươi tốt, mùa màng bội thu);

      “Tam xái nhơn trường” (Thứ ba, vẩy nước cho loài người sống trường thọ);

      “Tứ xái quỷ diệt hình” (Thứ tư, vẩy nước vào loài quỷ dữ cho chúng bị tiêu diệt).

      Đọc xong câu thần chú, ông Chánh bái ca công đặt tô nước, cành dương liễu về lại bàn thờ; sau đó đánh ba hồi trống và xướng “Ca công tiếp giá”, đoàn hát bội “Dạ” một tiếng thật to. Ngay lập tức, đoàn ca công hát bội nổi chiêng trống và chương trình hát bội bắt đầu. “… Tất cả các vở tuồng hát đều là tuồng hay, có ý nghĩa sâu xa, nhưng trong năm buổi diễn bắt buộc phải có vở Thứ ba San Hậu, đào kép phải hát đúng nguyên bản không được tùy tiện sửa đổi…” .

      Nói tóm lại, Bà Chúa Xứ là một biểu hiện cụ thể của tín ngưỡng thờ Mẫu nói chung. Sự hiện sinh của vị Mẫu thần này là biểu hiện to lớn về khát vọng tìm kiếm sự che chở, bảo bọc cho cuộc sống bình yên của người dân địa phương. Nhiều giá trị văn hóa ẩn chứa nội tại trong tín ngưỡng thờ Bà Chúa Xứ là cơ sở để tín ngưỡng này đồng hành chung với đoạn trường lịch sử mở rộng lãnh thổ của dân tộc./.

      Sài Gòn, 26/02/2017

      1. Nguyễn Hữu Hiếu (2005), Diễn trình văn hóa đồng bằng sông Cửu Long, NXB Thời đại.
      2. Trịnh Bửu Hoài (2013), Địa chí du lịch An Giang, Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch An Giang.
      3. Nguyễn Quang Lê (2014), Bản sắc văn hóa qua lễ hội truyền thống người Việt, NXB Khoa học Xã hội.
      4. Sơn Nam (2009), Đình miếu & lễ hội dân gian miền Nam (Biên khảo), Nxb Trẻ.
      5. Nhiều tác giả (2013), Văn hóa một số vùng miền ở Việt Nam, NXB Thời đại.
      6. Ngô Đức Thịnh (2009), Đạo Mẫu Việt Nam (tập 1), NXB Tôn giáo.

      : Về cách lý giải địa danh núi Sam, Lê Trung Hoa trong công trình “Từ điển từ nguyên địa danh Việt Nam” cho rằng gọi là núi Sam vì ngọn núi này có hình giống con Sam : Po Inư Nagar là vị nữ thần kết hợp giữ nữ thần Chăm bản địa với nữ thần Uma (vợ của thần Civa). Đây là vị nữ thần được người dân Chămpa tôn sùng là Bà mẹ Xứ sở.

      : Lễ Kỳ Yên mang ý nghĩa cầu an, tế thần Thành Hoàng làng lớn nhất trong năm tại các đình thần ở Nam Bộ. Đây là dịp để cả làng họp mặt, vui chơi nhằm thắt chặt tính cộng đồng. Đây thực sự là một nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa dân gian – thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cần được bảo tồn và phát huy.

      : Xung quanh việc có nhiều người “cả gan” dám nhìn trộm ngọc thể của Bà thì bị trừng phạt là rất nhiều những câu chuyện ly kỳ, thể hiện sự “hiển linh” của Bà.

      --- Bài cũ hơn ---

    • Lễ Hội Bà Chúa Xứ Ở An Giang
    • Lễ Phục Dựng Rước Tượng Bà Chúa Xứ Núi Sam
    • Linh Thiêng Lễ Hội Bà Chúa Xứ, An Giang
    • Truyền Thuyết Về Miếu Bà Và Sự Ra Đời Của Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
    • Bảo Tồn Và Phát Huy Nét Văn Hóa Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam

    Bát Nháo Ở Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam (An Giang)

    --- Bài mới hơn ---

  • Sớm Xây Dựng Hồ Sơ Đề Nghị Unesco Công Nhận “lễ Hội Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam” Là Di Sản Văn Hóa Phi Vật Thể Của Nhân Loại
  • Chăm Lo Cho Người Lao Động Tại Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Thần Thoại: Bà Chúa Xứ Nguyên Nhung
  • Chủ Đầu Tư Công Trình Miếu Thờ Bà Chúa Xứ Ở Đồng Tháp “ưu Ái” Nhà Thầu
  • Sai Phạm Ở Công Trình Tu Bổ Miếu Thờ Bà Chúa Xứ, Tạm Đình Chỉ Chức Vụ Phó Giám Đốc Sở Vhttdl Đồng Tháp
  • Trong 3 năm trở lại đây, đến với miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, điều khác lạ đối với khách hành hương là đường đến miếu Bà Chúa Xứ đã có những rào chắn và cổng để thu vé. Tại đây, muốn được vào miếu Bà để thỏa mãn nhu cầu tâm linh, du khách buộc phải rẽ trái và mua vé, giá mỗi vé được tận thu là 5 ngàn đồng.

    Sau khi du khách đi “trả lễ” và cúng Bà xong, thấp thoáng ngoài cổng miếu Bà với hơn chục người dân, chủ yếu là những người phụ nữ, trong tay cầm những tấm thiếp màu vàng. Sau đó, họ giúi vào du khách và bảo rằng: “Lộc Bà cho”.

    Nhiều du khách lơ ngơ, cầm lấy tấm “Lộc” này thì họ liền đòi 50 ngàn đồng với vẻ mặt hung hãn và dữ tợn như sắp ăn tươi nuốt sống “con mồi”. Nhiều du khách bỡ ngỡ và hoảng sợ đành móc 50 ngàn cho đội quân này để mua chữ yên thân ngày Tết.

    Ghi nhận của chúng tôi, thời điểm này ở những năm trước, việc buôn bán và kinh doanh của những người dân sống quanh chân núi trong cảnh tấp nập và sôi động sau Tết. Năm nay, du khách đi viếng miếu Bà Chúa Xứ giảm đáng kể.

    Cảnh bát nháo tiếp tục tái diễn

    Ngay trước cổng vào miếu Bà, hàng chục đối tượng cò mồi đeo bám du khách đi cúng Bà. Từ những vật dụng bình dân như nhang, đèn, muối gạo, trái cây, trầu cau,… cho đến những hàng cao cấp là heo quay, áo mặc cho Bà, mão đội… càng thêm mất trật tự.

    Chưa hết, những sách bói toán, sách mê tín dị đoan cũng được đội quân bán dạo chạy theo chèo kéo khách du lịch không ngớt. Dù đã có những khuyến cáo của chính quyền địa phương đề nghị du khách không nên mua chim phóng sinh, nhưng có thể nói đây cũng là một trong những tập quán và trở thành nếp của người dân viếng miếu, chùa…

    Nắm bắt nhu cầu này, những hành động thất đức ngay tại ngôi miếu linh thiêng đã diễn ra trước sự chứng kiến của du khách. Sau khi một toán du khách mua một lồng chim với gần 20 con, giá gần 100 ngàn đồng để phóng sinh những con chim vô tội đang nằm co ro trong lồng. Kinh hãi, những con chim được phóng sinh ra khỏi lồng chỉ bay cao quá đầu người vài cen-ti-met rồi liền sà xuống đất trước con mắt đầy thất vọng của những du khách.

    Quan sát kỹ, chúng tôi nhận ra rằng, đôi cánh của những chú chim bé nhỏ đã bị cắt cụt khiến chúng không thể bay được nữa. Và rồi, những người kinh doanh nghề “phóng sinh chim” lại tiếp tục nhặt những con chim vừa chạm mặt đất cho vào lồng và nhốt lại, đợi đến lượt những vị khách khác tiếp tục mắc lừa…

    Ban ngày là vậy, về đêm lại càng náo nhiệt hơn. Tại các phòng trọ, đội quân bói toán bắt đầu rà từng phòng trọ chào mời xem tướng, xem quẻ… Ngoài ra, đội ngũ mát-xa hoạt động nhộn nhịp với đủ thành phần phục vụ nhu cầu của du khách

    --- Bài cũ hơn ---

  • Những Lưu Ý Cần Nằm Lòng Khi Hành Hương Chùa Bà Chúa Xứ Dịp Rằm Tháng Giêng
  • Miếu Bà Chúa Xứ Núi Xam
  • Truyền Thuyết Về Miếu Bà Chúa Xứ Linh Thiêng
  • Về Thăm Miếu Bà Chúa Xứ Linh Thiêng Ở Núi Sam
  • Du Khách Đến Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Tăng Cao
  • Tháng 5 Đến An Giang Dự Lễ Hội Bà Chúa Xứ Núi Sam

    --- Bài mới hơn ---

  • Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam Là Di Sản Văn Hóa Phi Vật Thể Quốc Gia
  • Tháng 5: Đến An Giang Dự Lễ Hội Bà Chúa Xứ Núi Sam
  • Thuyết Minh Về Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam: Dàn Ý & Văn Mẫu
  • Viết Bài Văn Thuyết Minh Về Lễ Hội “vía Bà Chúa Xứ Núi Sam” (Châu Đốc, An Giang)
  • Thuyết Minh Về Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Hà Nội
  • Được Bộ VHTTDL công nhận là Lễ hội cấp quốc gia từ năm 2001, Lễ hội Bà Chúa Xứ núi Sam từ lâu đã trở thành một trong những lễ hội được tổ chức quy mô và thu hút du khách và là điểm đến tiêu biểu trong tháng 5.

    Nằm cách thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang chỉ khoảng 5 km, Quần thể di tích lịch sử văn hóa chùa cổ Tây An, miếu Bà Chúa Xứ, chùa Hang, lăng Thoại Ngọc Hầu…chính là nơi nơi diễn ra Lễ hội Bà Chúa Xứ núi Sam hàng năm.

    Miếu Bà Chúa Xứ có từ khi nào cho đến nay vẫn còn là một điều bí ẩn. Tương truyền, lúc đầu, miếu Bà được xây dựng đơn sơ bằng tre lá, nằm trên vùng đất trũng, lưng quay về vách núi, chánh điện nhìn ra cánh đồng bát ngát. Năm 1870, miếu được xây lại bằng đá miểng và lợp ngói. Đến năm 1972, miếu được xây dựng mới, đồ sộ và lộng lẫy theo lối kiến trúc cổ kính phương Đông. Công trình là một quần thể hoành tráng trên mặt bằng rộng với dãy Đông lang, Tây lang, chánh điện, nhà khách…theo đồ án của Kiến trúc sư Huỳnh Kim Mãng, nhưng xây dựng dở dang. Mãi đến năm 1995, Ban Quản trị Lăng miếu núi Sam mới tiếp tục xây dựng phần còn lại. Tương truyền, dưới Triều Minh Mạng, khi Thoại Ngọc Hầu giữ trọng trách trấn giữ biên giới Tây Nam, giặc ngoại xâm thường sang quấy nhiễu. Mỗi lần ông xuất quân, Chánh thất phu nhân Châu Thị Tế thường đến khấn vái, mong Bà phù hộ Thoại Ngọc Hầu đánh thắng giặc, bảo vệ cuộc sống yên lành cho dân. Về sau, để tạ ơn những điều ứng nghiệm, phu nhân Thoại Ngọc Hầu đã cho xây cất lại ngôi miếu to và khang trang hơn. Lễ khánh thành được tổ chức trong 3 ngày 24, 25, 26 tháng 4 Âm lịch. Từ đó về sau thành lệ, dân chúng lấy những ngày trên làm lễ Vía Bà.

    Lễ hội Bà Chúa Xứ núi Sam gồm 5 lễ chính: Lễ tắm Bà, Lễ thỉnh sắc Thoại Ngọc Hầu về Miếu Bà, Lễ Túc Yết, Lễ Xây chầu và lễ Chánh tế.

    Lễ hội Bà Chúa Xứ núi Sam được tổ chức quy mô và thu hút du khách và là điểm đến tiêu biểu trong tháng 5. (Ảnh: internet)

    Lễ được quan tâm nhất và mang nhiều màu sắc thần bí nhất là Lễ tắm Bà (tương tự như lễ mộc dục ở miền Bắc), bởi lễ tắm Bằ được tổ chức vào đêm ngày 23 rạng sáng ngày 24, trong không gian đêm tối, dưới ánh nến tất cả dường như mang màu sắc bí ẩn hơn. Theo thông lệ hàng năm, trước giờ tắm Bà, Ban Tổ chức tạm cắt phần lễ bái tự do, thay vào đó là phần lễ bái của các đoàn khách mời, hoặc tập thể có đăng ký trước, chủ yếu là các Ban Tế tự các đình, đền, chùa, miếu trong khu vực, hoặc đại diện Mặt trận, các đoàn thể quần chúng… Để đảm bảo không khí trang nghiêm cho các đoàn hành lễ và lễ Tắm Bà sau đó, Ban Tổ chức buộc phải đóng chặt hết các cửa, kể cả cửa sổ, chỉ chừa lại một lối đi chính thông với phòng Tiếp tân. Tại đây, các đoàn sẽ lần lượt được hướng dẫn đến chánh điện làm lễ. Đoàn nào cũng khệ nệ những mâm lễ vật hương đèn, hoa quả, không ít đoàn cúng cả heo quay (năm ba chục ký, hoặc cả tạ, tùy phát tâm vái nguyện!). Tất cả đều khăn áo chỉnh tề, dâng hương quỳ khấn thì thầm rất mực thành kính. Do thời gian khống chế nghiêm ngặt nên mỗi đoàn chỉ lễ bái khoảng 4, 5 phút.

    Mở đầu lễ, 2 ngọn nến to được đốt sáng lên trong chánh điện. Ông lễ chánh bái nghi cùng với 2 vị bô lão, Ban Quản lý miếu niệm hương, dâng rượu và trà. Bức màn vải có viền ren lộng lẫy kéo ngang bệ thờ, che khuất khu vực đặt tượng, 9 cô gái trẻ được phân công trước bắt đầu vén màn tắm cho tượng Bà. Đầu tiên là cởi mũ, áo, khăn đai từ lớp ngoài vào trong để lộ toàn thân pho tượng. Những cô gái được phân công việc tắm Bà lần lượt nhúng từng chiếc khăn mới vào chậu nước thơm, vắt ráo rồi lau tượng nhiều lần. Sau đó, họ dùng nước hoa xịt khắp bức tượng rồi chọn bộ đồ mới đẹp nhất khoác lên bức tượng, thắt chặt đai, chít khăn, đội mão, gắn lại những ngọn đèn màu trang trí như cũ. Lễ tắm Bà thường kéo dài khoảng một giờ, sau đó bức màn ngăn được kéo lên để cho khách tự do chiêm bái, dâng hương, hoặc xin lộc Bà. Phần Lễ tắm Bà kết thúc…Nước tắm cho Bà còn lại sẽ đem hoà trong 2 thùng nước lớn để phân phát cho du khách trẩy hội.

    Lễ hội Bà Chúa Xứ núi Sam gồm 5 lễ chính: Lễ tắm Bà, Lễ thỉnh sắc Thoại Ngọc Hầu về Miếu Bà, Lễ Túc Yết, Lễ Xây chầu và lễ Chánh tế. (Ảnh: internet)

    Lễ Thỉnh sắc cử hành vào khoảng 16h chiều ngày 25. Một đoàn người gồm các bô lão trong làng quần áo chỉnh tề, tiến từ miếu Bà sang lăng Thoại Ngọc Hầu để thỉnh sắc (thật ra, đây là lễ rước bài vị, vì sắc đã không còn). Dẫn đầu có đội múa lân, các học trò lễ tay cầm cờ phướn đi hầu phía trước và sau chiếc kiệu sơn son thiếp vàng gọi là long đình. Đến điện thờ, ông chánh bái làm lễ niệm hương, rồi thỉnh bài vị đưa lên kiệu trở về miếu Bà. Ba chiếc bài vị mang tên Thoại Ngọc Hầu và tên bà vợ chánh Châu Thị Tế, bà vợ thứ Trương Thị Miệt được đặt trên bàn thờ ở chánh điện. Bài vị thứ tư mang tên Hội đồng, ghi công lao các quan quân đã theo Thoại Ngọc Hầu xưa kia, được đặt riêng ở bàn thờ phía trước.

    Lễ Túc yết được tổ chức lúc 0 giờ đêm 25 rạng 26-4 Âm lịch, gồm có hai phần: nghi thức cúng tế và phần xây chầu. Lễ vật dâng cúng gồm có: một con lợn trắng, một đĩa huyết lợn có kèm theo nhúm lông nhỏ. Một mâm trái cây, trầu cau, gạo, muối. Sau ba hồi chiêng, trống, nhạc lễ nổi lên, lễ dâng hương, dâng trà bắt đầu. Nghi thức cúng tế kết thúc bằng động tác của ông Chánh tế đốt bản văn tế cùng giấy vàng bạc. Tiếp theo nghi thức cúng tế là phần xây chầu được tiến hành ở nhà võ ca. Sau phần cầu nguyện của ông Chánh bái, xin cho mưa thuận gió hoà, đất đai phì nhiêu, mùa màng bội thu, dân chúng khỏe mạnh, yên vui, các loài quỷ dữ bị tiêu diệt, lễ Xây chầu bắt đầu bằng ba hồi trống lệnh. Sau đó, chiêng trống rộ lên, chương trình hát bội bắt đầu.

    Lễ hội bà chúa xứ núi Sam hằng năm thu hút rất đông khách thập phương, đến với lễ hội hội họ vừa được tham dự lễ hội dân gian phong phú, vừa để cầu tài cầu lộc. (Ảnh: internet)

    Thông thường vào khoảng 4 giờ sáng ngày 26-4 lễ Chánh tế được tiến hành (lễ nghi được tiến hành giống lễ Túc yết).

    Lễ Hồi sắc cử hành vào chiều ngày 27-4, đoàn hành lễ sẽ rước bài vị Thoại Ngọc Hầu và nhị vị phu nhân từ miếu trở về lăng. Chương trình hát Bội cũng chấm dứt. Đây cũng là lễ cuối cùng kết thúc Lễ hội bà chúa xứ núi Sam hàng năm.

    Lễ hội bà chúa xứ núi Sam hằng năm thu hút rất đông khách thập phương, đến với lễ hội hội họ vừa được tham dự lễ hội dân gian phong phú, vừa để cầu tài cầu lộc. Theo tín ngưỡng của người dân, nơi đây vẫn còn có những tục như xin xăm Bà, vay tiền Bà, thỉnh bùa Bà… Đây là một lễ hội mang bản sắc dân tộc đậm nét, nhưng cũng chứa đựng nhiều màu sắc địa phương Nam Bộ, thực sự đáp ứng nhu cầu văn hoá xã hội, đời sống tinh thần của nhân dân.

    Trần Hoàng

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bí Ẩn Chuyện “vay Tiền
  • Chùa Bà Châu Đốc An Giang
  • Thuê Xe 7 Chỗ Đi Chùa Bà Châu Đốc 1 Chiều
  • Bảng Giá Cho Thuê Xe Đi Châu Đốc Chùa Bà
  • Cho Thuê Xe Du Lịch 29 Chỗ Đi Trả Lễ Chùa Bà Châu Đốc An Giang