【#1】Hào Hứng Với Lễ Giỗ Tổ Nghề Mộc Kim Bồng, Hội An

Ngày 13.2, mồng 6 tháng giêng Bính Thân, cư dân làng nghề truyền thống mộc Kim Bồng, xã Cẩm Kim, thành phố Hội An (Quảng Nam) long trọng tổ chức Giỗ Tổ nghề mộc.

Phần “Lễ” chính bắt đầu lúc 05g30 tại đình Tiền Hiền, thôn Trung Châu dưới sự chủ trì của các bô lão. Chương trình diễn ra nghiêm trang lần lượt với lễ tế Âm Linh, cúng giỗ Tổ và phát mộc đầu năm. Khi lễ chính kết thúc, các hộ gia đình, các cơ sở, hộ sản xuất nghề mộc, tàu thuyền, xây dựng…bắt đầu tổ chức cúng giỗ Tổ, phát mộc tại nhà và cơ sở của mình.

Nhờ cây cầu Cẩm Kim mới khánh thành trước tết, nối liền Cẩn Kim với Phố cổ Hội An nên thu hút khá đông du khách đến với lễ hội này. Lễ giỗ tổ nghề mộc thu hút người xem ở phần trình diễn nghề chạm trổ, dệt chiếu, đan thúng chai, đan rổ rá. .. và các trò chơi dân gian.

Làng mộc Kim Bồng là làng nghề truyền thống được hình thành vào khoảng thế kỷ XVI, bên dòng sông Hoài, là nơi sản sinh ra nhiều người thợ mộc tài hoa, góp công xây dựng nên những công trình kiến trúc gỗ tuyệt đẹp góp phần dựng nên một Khu phố cổ Hội An sau này được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Tay nghề của những người thợ ở đây càng trở nên nổi tiếng khi được triều đình nhà Nguyễn trọng dụng để chế tác các tác phẩm gỗ cho cung điện, lăng tẩm, đền miếu … và các tác phẩm nghệ thuật có giá trị tại cố đô Huế cùng nhiều nơi khác trên cả nước.

Trải qua nhiều biến thiên của thời gian, trong khi một số làng nghề nổi tiếng khác chỉ còn “vang bóng một thời” thì nghề mộc Kim Bồng vẫn giữ được truyền thống vốn có và ngày càng thu hút sự quan tâm của người dân và du khách. Tại làng mộc Kim Bồng, nhiều sinh hoạt văn hóa dân gian vẫn diễn ra, trong đó có lễ tế Tổ hàng năm nhằm tri ân công đức của tổ tiên đã có công mở đất lập làng và cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, làng nghề phát triển.Cũng nhờ vậy, đời sống nhân dân địa phương ngày càng khởi sắc. Là một xã còn nhiều khó khăn của thành phố Hội An nhưng hiện nay, xã không còn hộ đói, chỉ còn hơn 3%hộ nghèo.

Theo ông Phan Trọng Nhân-Chủ tịch UBND xã, đây là dịp để nhân dân toàn xã tri ân các bậc tiền nhân, thể hiện sự gắn kết giữa con người với thiên nhiên, đồng thời tôn vinh các nghệ nhân trong việc chế tác sản phẩm lưu niệm độc đáo, riêng có của làng nghề truyền thống, tạo dựng sản phẩm văn hóa đặc trưng của địa phương, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch và tạo ấn tượng tốt đẹp đối với du khách.

【#2】Tóm Tắt Tiểu Sử Nữ Anh Hùng Võ Thị Sáu

Võ Thị Sáu tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1935, quê ở Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa.Chị rất vui tính, lúc nào cũng cười cũng hát.Chị thích thêu thùa, may vá, rất yêu hoa, nhất là hoa Lê-ki-ma.

Năm 12 tuổi chị được anh trai giác ngộ cách mạng.Chính mắt chị cũng đã chứng kiến cảnh giặc Pháp và bạn Việt gian hà hiếp, giết chóc đồng bào, tàn phá quê hương mình.Vì vậy, chị sớm biết căm thù giặc và theo anh trái trốn lên chiến khu giúp cách mạng trong mọi việc.

Năm 14 tuổi (1949), chị nhận nhiệm vụ đầu tiên cách mạng giao cho.Về Đất Đỏ, chị dùng lựu đạn giết được một tên quan ba Pháp và làm bị thương 23 tên lính giặc.Sau đó, chị ở lại Bà Rịa làm nhiệm vị điều tra tình hình địch và tiếp tế cho chiến khu.Năm 1950, chị mang lựu đạn về giết tên cai tổng Tòng, một tên bán nước đại gian ác ở ngay làng.Lần đó chị bọn đế quốc bắt giam.

Ròng rã gần 3 năm trời, chị Sáu bị chúng đưa từ nhà giam này đến nhà giam khác.Chúng dùng cùm kẹp, tra tấn dã man rồi lại ngon ngọt dị dỗ hòng bắt chị cung khai tổ chức và cán bộ cách mạng.Nhưng lúc nào chị cũng kiên gan, không hé môi nửa lời.Cùng kế, chúng đưa chị ra Côn Đảo rồi tìm cách giết chị.

Biết rõ âm mưu của địch song chị vẫn hần nhiên,vui tươi, tin tưởng vào tiền đò tất thắng của cách mạng Việt Nam.Quân thù quyết định thủ tiêu chị.Chị ra pháp trường với vụ cười và tiếng hát trên môi.Không chịu để bọn lính bịt mắt mình, người con gái vinh quang vùng Đất Đỏ hiêng ngang nhìn vào cả nòng súng của chúng đang tua tủa nhằm vào ngực mình, dõng dạc hô to:

Việt Nam hoàn toàn độc lập và thống nhất muôn năm !

Phẩm chất cao đẹp cùng cái chết hiên ngang của chị đã có sức cổ vũ lớn tới các đồng chí bị đầy đọa ở côn đảo ngày ấy cũng như về sau này trong thời kì Mỹ – Diệm đen tối.

TIỂU SỬ VÕ THỊ SÁU (1933 -1952)

Trong thời kháng chiến chống Pháp, Võ Thị Sáu là người nữ tù chính trị đầu tiên và duy nhất mà thực dân Pháp đày ra Côn Đảo và hành hình tại Đảo. Mỗi khi nhắc tới Côn Đảo người ta không thể không nhắc tới tên tuổi Võ Thị Sáu – những người chết còn trẻ mãi..Nhiều thế hệ cả nước đều gọi chị bằng hai tiếng rất gần gũi, thân thương là “Chị Sáu”.

Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ, nay là xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu.

Năm 1947, (14 tuổi) chị gia nhập vào đội Công an xung phong quận Đất Đỏ trừng trị ác ôn, bảo vệ dân làng từ đó chị trở thành người chiến sỹ trinh sát làm nhiệm vụ phá tề, trừ gian.

Ngày 14/7/1948 1948, chị đã dũng cảm dùng lựu đạn tấn công cuộc mít tinh do địch tổ chức tại chợ Đất Đỏ. Trận đánh ấy đã làm cho tên tỉnh trưởng Lê Thành Tường phải mất mặt với quan Tây. Đồng bào Đát Đỏ thì hết lời khen gợi Việt Minh xuất quỷ nhập thần. Võ Thị Sáu được tuyên dương trước toàn đội.

Tháng 2/1950, tại phiên chợ giáp Tết Canh Dần, trong một trận tập kích ném lựu đạn diệt các tên Cả Suốt, Cả Đay và không may chị bị sa vào tay giặc.

Tại phiên toà đại hình của Pháp chị khẳng định “Yêu nước chống bọn thực dân xâm lược không phải là tội”.

Tên quan tòa rung chuông ngắt lời chị và tuyên án: “Tử hình, tịch thu toàn bộ tài sản”

Chị thét vào mặt tên chánh án thực dân:

    “Tao còn mấy thùng rác ở khám Chí Hoà tụi bây vô mà tịch thu”.

Tốp hiến binh xông vào còng tay chị lôi đi. Tiếng chị còn vẳng lại:

Thực dân Pháp không dám thực hiện bản án tử hình đối với người con gái chưa đến tuổi thành niên, chúng lại tiếp tục giam chị ở nhà lao Chí Hòa.

Chuyến tàu ngày 21 tháng 1 năm 1952, thực dân Pháp đưa chị ra nhà tù Côn Đảo, ngày ấy các khám giam ở Côn Đảo không có nữ tù. Chúng tạm giữ chị ở Sở Cò (Sở cảnh sát tư pháp)

Bốn giờ sáng ngày 23/01/1952, tên giám thị trưởng và tên chủ Sở Cò áp giải chị tới văn phòng Giám thị trưởng. Sau khi tên chánh án làm thủ tục thi hành án xong thì viên cố đạo lên tiếng:

– Bây giờ cha rửa tội cho con…

Chị gạt phắt lời cha cố:

-” Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp hành hình tôi đây mới là kẻ có tội…”

Viên cố đạo kiên nhẫn thuyết phục:

– ” Trước khi chết con có điều gì ân hận không?

Chị trả lời:

“Tôi chỉ ân hận là chưa tiêu diệt hết bọn thực dân cướp nước và bọn tay sai bán nước…”

Ra đến pháp trường tên chánh án hỏi chị: “Còn yêu cầu gì trước khi chết?”

Chị yêu cầu: “Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước mình toiứ giây phút cuối, và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người”.

Chị đã anh dũng hy sinh lúc 7 giờ sáng ngày 23/01/1952 nhằm ngày 27 tháng chạp năm Tân Mão. Cùng ngày hôm đó giặc Pháp còn sử bắn đồng chí Hồ Văn Năm, quê ở Vĩnh Long.

Ngày nay Ban QL.DT.Côn Đảo còn lưu giữ quyển sổ: “Kiểm soát tử”của nhà tù Côn Đảo để lại có ghi rõ họ tên, tuổi, ngày, giờ hành qyết hai chiến sỹ tử tù ngày ấy.

Ngay tối hôm chị hy sinh, kiếp tù làm thợ hồ (ở khám 2 Banh I) tìm cách đúc cho chị một tấm bia bằng xi măng. Sáng hôm sau hay tin, tên chúa đảo Jarty đích thân dẫn lính đến đập nát tấm bia, san bằng ngôi mộ.

Sáng hôm sau, mộ chị lại được đắp cao hơn trước và một tấm bia bằng xi măng khác được đặt lên trang trọng. Chúa đảo Jarty hay tin liền ra lệnh cho giám thị trưởng Passi chỉ huy cho 20 tên tay sai mang 10 bó mây đến khủng bố kiếp tù thợ hồ, họ lôi từng người ra đánh, người lủng đầu, rách lưng, đổ máu…nhưng không ai hé răng khai báo.

Sau trận ấy, nhiều tù nhân phải nằm bệnh xá, những người tình nghi bị phạt nằm xà lim. Song những người còn đi làm khổ sai vẫn lén dấu từng nhúm xi măng để dựng lại bia, đắp mộ cho chị.

Không ai nhớ hết đã có bao nhiêu lệnh chỉ huy của bọn chúa đảo, gác ngục cho tay sai ra đập phá bia mộ Võ Thị Sáu, và cũng không biết có bao nhiêu tấm bia mộ được trân trọng đặt lên mộ của chị. Bọn gác ngục không sao hiểu nổi, cứ mỗi lần chúng đập bia, phá mộ thì sau đó bia mộ chị vẫn hiện lên như trước, họ bắt đầu lan truyền rằng: “Cô Sáu rất linh thiêng, không ai có thể đập phá được mộ của cô được, họ còn đồn rằng cô đã hiện về, cô sẽ vặn cổ những tên hỗn láo…”

Từ thuở ấy, bọn cai tù, gác ngục, trật tự… kể cả vợ con của họ không còn quen với những lời thề có trời đất quỷ thần nữa mà họ thề: ” Có Cô Sáu chứng giám ” lời thề ấy ling thiêng ứng nghiệm đến cả tên chúa đảo.

Từ đó không chỉ riêng ở người tù chính trị mà có cả những người tù thường phạm, vợ con gác ngục, binh lính, viên chức mỗi lần có dịp đi ngang qua Hàng Dương họ đều không quên đặt lên mộ chị một viên đá, thắp nén nhang, hay cắm lên mộ một bông hoa với lòng thành kính, ngưỡng mộ.

Năm 1960, Tăng Tư (Phó tỉnh trưởng nội an) có mặt ở Côn Đảo, nghe nhiều chuyện về Võ Thị Sáu, vợ chồng ông âm thầm lập bàn thờ chị Sáu trong nhà làm vị thần hộ mệnh, có lần Tăng Tư còn dùng oai linh của chị để xử một vụ tố tụng.

Năm 1964, Tăng Tư nhậm chức tỉnh trưởng liền làm lễ tạ và gieo quẻ xin phép được trùng tu ngôi mộ của chị. Vợ Tăng Tư về ngay Sài Gòn đặt một tấm bia đá và khắc dòng chữ: “Liệt nữ Võ Thị Sáu “. Vợ chồng Tăng Tư đã làm lễ long trọng đặt bia cho chị (tấm bia vẫn còn lưu giữ đến ngày nay).

Võ Thi Sáu là một người con trung hiếu, người đồng chí sắt son được nhân dân tin yêu kính phục. Tên tuổi Võ Thị Sáu được Hồ Chí Minh nhắc tới trân trọng. Cuộc đời và sự nghiệp của chị đã được ghi vào lịch sử của Đảng cộng sản Việt Nam, Lịch sử phụ nữ Nam bộ, lịch sử Đảng bộ tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, lịch sử huyện Long Đất và lịch sử nhà tù Côn Đảo.

Ngày 2/8/1993 Chủ tịch nước Lê Đức Anh thay mặt nước CHXHCN Việt Nam quyết định phong Võ Thị Sáu danh hiệu “Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam”

Năm 1994, Ban quản lý công trình tôn tạo xây dựng nghĩa trang Hàng Dương tiếp tục trùng tu mộ chị khang trang hơn. Song ai đã từng biết ngôi mộ chị trước đây đều không thể quên hình ảnh ngôi mộ được xếp bằng hàng ngàn viên đá lớn nhỏ với vô vàn chân nhang, với những cánh hoa rừng tươi thắm cắm vội. Họ cũng không thể quên được những tấm bia được làm bằng bất cứ chất liệu gì có được của những người tù.

Chị không chỉ hiện hữu trong lòng người dân như một vị anh hùng đã hy sinh tính mạng nhằm góp phần đem lại độc lập tự do cho tổ quốc, mà trong tâm thức của người dân Côn Đảo: ” Nữ anh hùng liệt sỹ Võ Thị Sáu ” đã được thiên hóa như một vị nữ thần bảo hộ cho cuộc sống muôn mặt của người dân xứ Đảo và hàng chục ngư dân khắp nơi hàng năm ghé vào Đảo tránh sóng , bão.

Hàng năm vào ngày 27/12 âm lịch, bà con nhân dân Côn Đảo tổ chức lễ giỗ chị một cách trang trọng và đầy lòng thành kính như giỗ một người thân trong gia đình mình./.

【#3】Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Ngày Tết Hàn Thực 3/3 Âm Lịch, Vì Sao Ngày Này Phải Cúng Bánh Trôi Chay

Nguồn gốc ngày Tết Hàn thực 3/3 Âm lịch

Tết Hàn thực được hiểu theo nghĩa chữ Hán “Hàn” là lạnh, “thực” là ăn, “Tết Hàn thực” là tết ăn đồ lạnh.

Theo nghĩa chữ Hán “Hàn” là lạnh, “thực” là ăn, “Tết Hàn thực” là Tết ăn đồ lạnh. Phong tục cổ truyền này có nguồn gốc từ Trung Quốc theo một câu chuyện ly kỳ truyền tụng nhiều đời.

Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu (770 – 221 trước Công nguyên), vua Tấn Văn Công nước Tấn gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sỹ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế.

Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm, cùng nhau “nếm mật nằm gai”.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi xưa, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi.

Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo phò vua là chuyện nên làm. Ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vì thế, ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng.

Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Nhà vua hối hận cho lập miếu thờ. Hàng năm, đến ngày 3/3 là ngày chết cháy của 2 mẹ con Tử Thôi thì cấm dùng lửa nấu ăn, ngay cả việc làm cỗ cúng cũng phải làm từ hôm trước, đây được coi là ngày Tết Hàn thực.

Ý nghĩa của bánh trôi bánh chay

Do giao lưu văn hóa lâu đời với Trung Hoa nên người Việt cũng ảnh hưởng Tết Hàn thực. Nhưng ở Việt Nam Tết Hàn thực không phải để tưởng nhớ đến Tử Thôi mà mang ý nghĩa dân tộc sâu sắc.

Tết Hàn thực mang màu sắc dân tộc riêng và được lưu giữ mãi trong quá trình dựng nước và giữ nước. Ngày này, các gia đình làm bánh trôi bánh chay cúng ông bà, tổ tiên và không kiêng đốt lửa. Với người Việt trong dịp này nhiều nơi làm bánh trôi bánh chay cúng thần hoàng.

Hai thứ bánh trôi và chay đều làm từ bột gạo nếp thơm. Bánh trôi nặn viên nhỏ, ngoài trắng, trong nhân đường đỏ, thả luộc trong nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra vừa chín tới. Còn bánh chay thì nặn tròn dẹt, không nhân, đặt lên đĩa nhỏ, khi ăn đổ nước đường lên trên.

Ở một số vùng, người ta làm thêm món bánh nhót, cách làm tương tự bánh chay nhưng chỉ khác hình dáng được người dân nơi đây nặn giống như trái nhót lạ mắt.

Tết Hàn thực của người Việt không liên hệ tới Giới Tử Thôi mà những món ăn ngày này làm ra đều được cúng gia tiên với ý nghĩa con cháu đều hướng về tổ tiên, nguồn cội. Và cũng trong dịp này, dù ai đi đâu, ở đâu đến ngày mùng 3/3 âm lịch cũng cố gắng về với gia đình để được đi tảo mộ, để cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp gia đình.

Những điều kiêng kỵ trong ngày Tết Hàn thực

Theo nguồn gốc thì vào ngày Tết Hàn thực là mọi người nên kiêng đốt lửa. Nhưng vào ngày này người Việt không kiêng lửa, mọi việc nấu nướng vẫn được thực hiện bình thường, chỉ có điều người Việt dùng bánh trôi bánh chay cho Tết Hàn thực với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội – hàn thực.

Một điều thường thấy chính trong những ngày đầu tháng 3 Âm này, người dân thường kiêng ăn mặn, đặc biệt trong 3 ngày từ 3-5/3 Âm lịch, nhiều gia đình thường ăn chay.

Tết Hàn Thực ở Việt Nam và Trung Quốc có nhiều điểm khác biệt.

Tết Hàn Thực diễn ra vào ngày mồng 3 tháng 3 Âm lịch. “Hàn Thực” nghĩa là “thức ăn lạnh”. Ngày tết truyền thống này xuất hiện tại một số tỉnh của Trung Quốc, miền bắc Việt Nam và một số cộng đồng người gốc Hoa trên thế giới.

Đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn phải bỏ nước lưu vong, nay trú nước Tề, mai trú nước Sở. Bấy giờ có một người hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo vua giúp đỡ mưu kế.

Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong hỏi ra mới biết, đem lòng cám kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò Tấn Văn Công trong mười chín năm trời, cùng nhau trải nếm bao nhiêu gian truân nguy hiểm.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi báu trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công trong khi tòng vong, nhưng lại quên mất công lao của Giới Tử Thôi.

Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình làm được việc gì, cũng là cái nghĩa vụ của mình, chớ không có công lao gì đáng nói. Vì vậy về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn.

Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm.

Giới Tử Thôi không chịu rời Điền Sơn ra lĩnh thưởng, Tấn Văn Công hạ lệnh đốt rừng, ý muốn thúc ép Giới Tử Thôi phải ra, nhưng ông nhất định không chịu tuân mệnh, rốt cục cả hai mẹ con ông đều chết cháy.

Vua thương xót, lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng niệm (khoảng từ mồng 3 tháng 3 đến mồng 5 tháng 3 Âm lịch hàng năm).

Tết Hàn Thực ở Trung Quốc

Tại Trung Quốc, Tết Hàn Thực nằm ngay sau Tiết Thanh Minh. Vào thời điểm này của năm, bầu trời trở nên sáng sủa hơn và cây cối đâm chồi nảy lộc. Người nông dân bắt đầu gieo hạt giống và cung cấp nước cho các ruộng lúa.

Nhưng truyền thuyết lịch sử trên đã ban cho tập quán này nội dung đạo đức nên được nhiều người chấp nhận.

Người Trung Quốc tổ chức Tết Hàn Thực này suốt 3 ngày liền với nhiều hoạt động truyền thống gồm có thăm viếng mồ mả tổ tiên (trùng với tiết Thanh Minh), chọi gà, đánh đu, đánh chăn, đua thuyền…

Thói quen ăn uống đồ nguội chỉ còn tồn tại ở một số vùng nông thôn còn ở các thành phố hoàn toàn không còn giữ tập tục kiêng kị này.

Người Việt Nam cũng theo phong tục ấy và ăn Tết Hàn Thực ngày mồng 3 tháng 3 âm lịch. Tuy nhiên, người ta chỉ làm bánh trôi hay bánh chay để cúng gia tiên và ăn thế cho đồ lạnh.

Những liên hệ đến truyền thuyết về Giới Tử Thôi ít được người dân quan tâm, còn kiêng kị về củi lửa là hoàn toàn không có.

Trong Tết Hàn Thực, nhà nhà làm bánh trôi, bánh chay để lễ Phật, cúng gia tiên, thậm chí nhiều nơi cúng thần hoàng.

Thay vì tên gọi chính thức, 3/3 âm lịch thường được người Việt gọi dân giã là Tết bánh trôi – bánh chay. Ngày Tết này hiện vẫn duy trì phổ biến ở miền Bắc Việt Nam, đặc biệt là các tỉnh xung quanh Hà Nội.

Ngoài ra, chiếc bánh trôi làm từ bột gạo nếp thơm ngon còn được dâng cúng trong lễ Hai Bà Trưng ngày 6/3 tại làng Hát Môn (Phúc Thọ – Hà Tây), ngày giỗ tổ Hùng Vương 10/3 và hội Phủ Giầy tháng 3 lễ Mẫu.

Có thể nói, Tết Hàn Thực của Việt Nam mang ý nghĩa dân tộc sâu sắc và có những nét khác biệt cơ bản với ngày lễ này tại Trung Quốc.

Nhiều sự tích cũng cho rằng, nguồn gốc của bánh trôi, bánh chay có từ thời Hùng Vương và tục làm hai thứ bánh này để nhắc nhớ về sự tích “bọc trăm trứng” của Âu Cơ.

Hàng năm cứ đến ngày 3/3 (âm lịch) nhiều gia đình người Việt lại làm bánh trôi, bánh chay thắp hương lên bàn thờ tổ tiên. Đây là một phong tục đã có từ lâu đời, tuy nhiên không phải ai cũng hiểu được ý nghĩa, nguồn gốc và vì sao lại phải thắp hương bánh trôi, chay trong ngày lễ Hàn thực.

Tết Hàn thực bắt nguồn từ Trung Quốc?

Trao đổi với Pv Dân trí, Ts. Nguyễn Ánh Hồng, Trưởng Khoa Văn hóa Phát triển (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) cho biết, theo nghĩa chữ Hán, “Hàn” có nghĩa là “lạnh”, “thực” là ăn, Tết Hàn Thưc có nghĩa là Tết ăn đồ lạnh. Ngày Tết này ở Việt Nam thực ra bắt nguồn từ một phong tục của người Trung Quốc được lưu truyền cho đến ngày nay.

Chuyện kể rằng, vào đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tần, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong khắp nơi. Bây giờ, có một hiền sĩ tên Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng mười chín năm trời, cùng nhau nếm mật nằm gai, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, phong thưởng rất hậu cho những người có công nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi không oán giận gì, về nhà đưa mẹ vào núi ở ẩn.

Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng. Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng. Vua đau lòng, thương xót nên đã lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ nguội nấu sẵn tưởng nhớ Giới Tử Thôi.

Cũng từ đó, ngày mùng 3/3 âm lịch hằng năm ở Trung Quốc được coi là ngày Tết Hàn thực.

Vì sao phải thắp hương bánh trôi, bánh chay?

Theo Ts Nguyễn Ánh Hồng dù bắt nguồn từ một truyền thuyết của Trung Quốc nhưng khi du nhập vào Việt Nam thì lại có những thay đổi phù hợp với văn hóa, phong tục của người Việt. “Tên gọi của Tết Hàn Thực nghe có vẻ bắt chước từ Trung Quốc nhưng không phải, mà khi vào Việt Nam nó đã hợp nhất với Tết bánh trôi, bánh chay, Tết tháng 3 của người Việt. Bản thân ngày Tết này cũng mang ý nghĩa và thể hiện rõ nét về đặc trưng văn hóa, lối sống, những khát vọng mơ ước rất riêng của người Việt. Chính điều này đã tạo nên sức sống lâu bền của ngày Tết bánh trôi, bánh chay”, Ts Nguyễn Ánh Hồng nói.

Chuyên gia văn hóa này cũng cho rằng, khác với Tết Hàn thực ở Trung Quốc thường không đốt lửa trong 3 ngày và chỉ ăn đồ lạnh đã nấu sẵn trước đó, ở Việt Nam người dân không kiêng lửa, mọi việc nấu nướng vẫn diễn ra bình thường.

Việc dùng bánh trôi, bánh chay để cúng lễ cũng mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp. Thứ nhất nó thể hiện cho văn hóa lúa nước. Cả hai thứ bánh đều được làm từ bột gạo nếp thơm, thành quả lao động vất vả mới có được để dâng lên ông bà, tổ tiên.

Ngoài ra, nó còn bắt nguồn từ tích truyện “bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ”. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển. Chính vì thế, Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của những người đã khuất.

Có nên cúng bánh trôi, bánh chay ngũ sắc trong Tết Hàn thực?

Cũng theo Ts Nguyễn Ánh Hồng, bánh trôi của Việt Nam cũng khác với bánh trôi Tàu của người Trung Quốc. Bánh trôi truyền thống được làm từ bột nếp trắng, tròn đầy, tinh khiết, bên trong bọc đường. Từ thời xưa, thứ bánh trắng trong này cũng đã đi vào những câu thơ của thi sĩ Hồ Xuân Hương, gắn liền với thân phận và những phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ Việt như: sự tảo tần, trong trắng, hy sinh, lam lũ… Chính vì thế, ngoài ý nghĩa hướng về cội nguồn, ngày Tết Hàn thực ở Việt Nam còn được xem là ngày Tết tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ.

Ngày nay, nhiều gia đình thường “chuộng” bánh trôi chay, nhiều màu sắc để thắp hương, dâng lên ông bà tổ tiên tuy nhiên theo Ts Nguyễn Ánh Hồng, điều này không đúng với nguyên gốc và những ý nghĩa của ngày lễ Hàn thực. “Bánh trôi nguyên bản là màu trắng, hình tròn đầy thể hiện cho khát vọng về những điều tốt đẹp, viên mãn tròn đầy, tinh khiết trong cuộc sống”, Ts Nguyễn Ánh Hồng khẳng định.

Chuyên gia này cũng cho rằng, vào ngày lễ này các gia đình không cần chuẩn bị “mâm cao, cỗ đầy”, bày vẽ các thủ tục tốn kém mà chỉ cần thành tâm, dâng bánh trôi, chay lên ban thờ ông bà, tổ tiên, nguyện cầu những điều tốt đẹp, an lành trong cuộc sống.

Trong những ngày này, dù ai đi đâu, ở đâu cũng cố gắng về bên gia đình, ngồi bên mâm cơm sum họp, thưởng thức vị ngọt ngào của bánh trôi chay như nhắc nhở nhau nhớ đến những truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Chính điều này đã tạo nên nét đẹp, làm cho ngày Tết này bám rễ, ăn sâu vào đời sống văn hóa của người Việt và có sức sống cho đến tận bây giờ.

Nguồn: Tổng Hợp

【#4】Đọc Bạn Tốt Cùng Anh Trai Cậu Ấy Bị Luân Gian

Chương 2:

Tôi bắt đầu “cắm cọc” ở trước máy vi tính. Nhờ có sự nỗ lực đến quên ăn quên ngủ, sau hai ngày, vào buổi sáng thứ ba đẹp trời, tôi tìm được một đoạn phim tên: “Hai anh em học sinh bị làm nhục.” Qua ảnh chụp, tôi biết đích xác đây chính là cái mà mình muốn tìm. Vậy là Ti Bình vẫn phải chịu rất nhiều cực khổ. Tôi giãy dụa giữa cảm giác lo lắng và chờ mong. Cuối cùng vẫn dẹp đi sự đấu tranh mâu thuẫn ấy mà ấn cho phim chạy.

Lần này quang cảnh trong phim giống như được quay ở một ngôi nhà bỏ hoang. Ti Bình nằm trên sô pha, hai tay bị trói chặt. Gã đàn ông lần trước bắt ép cậu khẩu giao bây giờ đang banh rộng chân cậu bé ra, ra sức mà đâm chọc vào hậu huyệt non mềm. Ti Thanh thì bị treo giữa không trung, trên người phủ đầy tinh dịch, bên dưới thân còn bị cắm vào một mát xa bổng nhìn không rõ hình thù. Nhìn đến cảnh tượng dâm mỹ như vậy, Dương cụ của tôi lập tức cứng ngắc dựng lên. Một kẻ tên A Hồng nói với Ti Thanh:

-“Đến đây, nhìn vào ống kính khai ra tên mày.”

Ti Thanh hầu như không còn khí lực, hướng gã cầu xin:

-“Van cầu anh, thả chúng tôi đi!”

– ” Tao bảo mày khai tên ra mà!”

Hắn liền điều khiển mát xa bổng phát ra từng đợt rung động mãnh liệt. Ti Thanh lập tức phát ra một tiếng thét chói tai, hạ thể không ngừng đong đưa dao động.

-” Tôi nói! Tôi nói! Tôi tên…a…Ti Thanh”.

Ti Thanh thống khổ mà trả lời

-” Bao nhiêu tuổi?”

-” 20 tuổi.”

-” Có bạn trai, hoặc bạn gái hay không?” -” Không có! Van cầu anh,mau tắt nó đi…”

Xem ra Ti Thanh đã không thể chịu nổi nữa.

-” Nga? Mày đẹp trai như vậy sao lại không có?”.

A Hồng chẳng thèm để ý đến lời cầu khẩn của Ti Thanh, ngược lại điều chỉnh mát xa bổng đến mức lớn nhất.

-” A a a a a a a…a….a…a…”

Ti Thanh thét lên chói tai, vang vọng cả căn phòng. Sau đó đầu vô lực rũ xuống, nước tiểu màu vàng không ngừng từ đùi chảy xuống, xem ra không chịu nổi kích thích nên mất khống chế.

-” Ha ha ha! Sinh viên Đại học mà không kiềm nén được nước tiểu.”

Mấy thằng đàn ông đang vây xem cười nhạo Ti Thanh. Ống kính lại lia tới Ti Bình. Mặc dù biểu hiện của cậu rất thống khổ, nhưng không bị mất đi tỉnh táo như lần trước, những tên đó chắc là không tiêm thuốc cho cậu nữa.

-” Ca ca mày phun ra nước tiểu kìa! Mày có muốn giống nó hay không?”

Tên đàn ông một bên xỏ xuyên mãnh liệt, một bên hỏi.

-” Không…Đừng…”

Ti Bình vẫn đang bị chà đạp đến thống khổ miễn cưỡng thốt lên hai chữ.

– ” Không muốn hả? Vậy cầu xin tao bắn tinh vào trong tiểu huyệt của mày đi.”

-“Xin anh,đừng..đừng bắn bên trong nữa!”

Ti Bình lắc đầu cự tuyệt, liền bị gã giáng xuống hai phát tát. Ti Bình đau đến nỗi khóc nức nở.

-” Đệch! Đã bị tao làm đến cả chục lần, còn sợ cái gì? Đã thế mày không phải đàn bà, đâu thể mang thai! Hay mày muốn giống anh mày, tiểu tiện đầy trên đất!”

Gã đàn ông hung ác dọa nạt.

– ” Ô…Xin mời…Bắn tinh dịch vào…vào cơ thể tôi.”

Ti Bình không chống cự được, đành vừa khóc vừa nói.

-” Tốt, anh đây sẽ chiều theo mong ước của mày.”

Hắn gầm lên rồi đâm vào thật mạnh, đem toàn bộ tinh dịch trút vào. Ti Bình giống như đã tuyệt vọng, cho nên cũng không có kháng cự hay phản ứng gì, chỉ nằm trên sofa thấp giọng khóc thút thít. Ống kính lại chuyển sang phía Ti Thanh. Chỉ thấy Ti Thanh giống như một chú cẩu, hai tay hai chân quỳ rạp trên mặt đất. Một tên đàn ông vạm vỡ vừa xoa nắn mông cậu, vừa điên cuồng trừu sáp.

-” Tiểu công cẩu*, em trai ngươi bị bắn ở bên trong! Ngươi có muốn ta bắn bên trong không?”

Gã cố ý hỏi. (*: Chó đực nhỏ -_-)

-” Tùy mày…Bọn mày… dẫu sao, cho dù chúng tao có nói không…bọn mày…cũng chẳng nghe”.

Ti Thanh đã mất hết hy vọng, có lẽ đã bị dùng thủ đoạn này đối phó vài lần. Tên này nghe xong câu trả lời của Ti Thanh, có chút mất hứng, nói:

-” Như vậy a? Tao sẽ không khách khí đâu. Nhưng mà, bộ dáng mày như vậy chưa đủ làm tao kích thích. Tao thấy bơm cho mày ít thuốc vẫn tốt hơn.”

-” Tiểu Hắc! Giúp tao lấy thuốc tới đây!”

Gã nói với cái tên vừa mới thao Ti Bình xong. Ti Thanh nghe thấy phải dùng thuốc, khuôn mặt lộ ra vẻ sợ hãi.

-” Đừng! Van xin anh, đừng tiêm thuốc.”

– ” Một chút xuân dược có gì mà phải sợ? Bơm vào đảm bảo mày sướng ngất trời!”

Tiểu Hắc lấy một ống tiêm kim loại đến, bơm vào cánh tay Ti Thanh.

-” A…a…a…”.

Ti Thanh muốn chống cự, nhưng lại sợ đầu kim sẽ gãy ở bên trong, đành ngoan ngoãn cho tiêm.

-” Được rồi!Chúng ta sẽ cùng sung sướng”

A Hồng lại bắt đầu vận động pít-tông. Khoảng hai phút đầu, Ti Thanh vẫn cúi đầu không có phản ứng. Sau đó chậm rãi cất tiếng rên rỉ, và có chiều hướng càng ngày càng kêu lớn lên.

-” Thế nào? Tiểu công cẩu, thích không?” -” Thích…Sướng quá…”

Ti Thanh đã bị ngấm thuốc, miệng không thể nào khép lại, tùy ý cho nước miếng rơi rớt đầy trên đất.

-” Vậy mày có muốn tinh dịch của tao không?”

-” Muốn…Muốn! Bắn…Bắn bên trong…tiểu huyệt của tôi!”.

Lúc này, Ti Thanh đã hoàn toàn mất đi thần trí, lại có thể chủ động yêu cầu đàn ông bắn ra trong cơ thể mình.

-” Nhưng nếu thế tinh dịch sẽ lưu lại trong thân thể a!”

-” Không…Không sao hết…Tôi nguyện ý…Xin anh hãy bắn tinh vào trong tôi…”.

Ti Thanh dâm đãng đến mức độ này khiến tôi thật hưng phấn, tốc độ thẩm du cũng bắt đầu nhanh hơn.

-” Được! Tao sẽ chiều ý mày!”

A Hồng nói xong dùng sức đỉnh vào một cái, đem tất cả tinh dịch nồng nồng bắn vào hậu huyệt Ti Thanh.

-” A a a a a ……”

Ti Thanh ngửa đầu ra sau thét chói tai,rồi mới vô lực quỳ rạp trên đất,gấp gáp thở.

-” Tiểu công cẩu, còn muốn tinh dịch không?”

Nghỉ ngơi chừng 30 giây, A Hồng hỏi người còn đang thở không ra hơi Ti Thanh. -” Có…Tôi muốn tinh dịch…”

Ti Thanh nghe thấy hai chữ tinh dịch lập tức ngẩng đầu, thật giống một chú cẩu dâm đãng.

-” Vậy đi tìm em trai mày nhanh lên!”

A Hồng chỉ vào Ti Bình ở bên kia. Ống kính lập tức lia theo. Chỉ thấy một gã đang đút côn thịt vào miệng Ti Bình, tên còn lại mới đem côn thịt từ hậu huyệt của cậu kéo ra, trên đó còn dính một vài giọt tinh dịch.

-” Tiểu huyệt của đệ đệ mày vừa mới được Tiểu Hắc và A Pháo bắn tinh vào, đến đó mút sạch đi.”

Cái gì! Lại còn có vụ kêu Ti Thanh đi liếm hậu môn Ti Bình. Tôi hưng phấn đên mức sắp bắn ra tới nơi. Ti Thanh do dự một chút, rồi mới chậm rãi hướng tới Ti Bình đang nằm ngửa trên sofa. Lúc Ti Thanh dò dẫm đến nơi thì cũng vừa lúc tên đang bắt Ti Bình khẩu giao bắn ra rồi rời khỏi. Ti Bình lúc này mới có cơ hội mở hé mắt. Cậu khẽ ngẩng đầu, thấy ca ca đang liếm láp hậu huyệt mình, bối rối lắc đầu:

-“Anh! Đừng mà!”

Tinh dịch còn trong miệng cùng nước bọt bị phun ra dính đầy trên cổ và mặt. Bị thuốc khống chế, Ti Thanh không đếm xỉa đến đệ đệ mình đang kêu lên, mở lớn miệng hướng tới hạ thân em mình mà hút vào tinh dịch, phát ra tiếng

-” Xì xì”.

-” Ô…ô…ô…”

Ti Bình bị anh mình mút tiểu huyệt, cảm thấy thẹn đến mức khóc thành tiếng. Ti Thanh vừa hút vừa ùng ục nuốt tinh dịch xuống bụng. Lúc này, hắn phát hiện trên mặt Ti Bình còn sót lại tinh dịch, lập tức leo lên người em trai, liếm láp hai má.

-” chúng tôi xin anh đừng làm như thế mà”

Ti Bình cầu xin ca ca đang đè nặng trên người mình, nhưng Ti Thanh không hề nhúc nhích.

-” Tiểu công cẩu! Tinh dịch này không cần uống hết! Bắt đệ đệ mày nuốt chung với mày! Bọn tao sẽ bắn tinh cho mày uống thoải mái.”

A Pháo nói với Ti Thanh như vậy. Ti Thanh nghe xong, lập tức đem hết tinh dịch thu được ở má, trút toàn bộ vào miệng Ti Bình.

-” Ưm…ưm…ưm…”

Miệng Ti Bình bị chặn lại, chỉ có thể khổ sở thổn thức vài tiếng, đành chấp nhân nuốt xuống tinh dịch vừa phun ra.

-” Fuck! Tao không nhịn nổi nữa!”

Mấy gã đàn ông vẫn vây quanh liền đem hai anh em tách ra, ôm lấy Ti Thanh thao lộng, năm tên khác cũng xuất hiện tham gia cùng. Phim nhựa đến đây thì dừng. Tôi cầm lấy dương cụ đang cương đến đau của mình ngồi trước máy vi tính. Vừa lo lắng cho an nguy của Ti Bình, mặt khác lại vừa hận không thể là một trong số mấy thằng đàn ông trong phim, có thể tha hồ hưởng thụ hai anh em. Đấu tranh đến mức tâm tình thật phức tạp, tôi lần thứ nhất bấm vào nút phát lại. Buổi tối ngày hôm đó, Ti Bình trở lại.

【#5】Cùng Là Món Bánh Có Liên Hệ Mật Thiết Với Ngày Tết Việt, Vì Sao Bánh Giầy Không Còn Đồng Hành Cùng Bánh Chưng Trên Mâm Cỗ Ngày Nay?

Vào thời Hùng Vương thứ sáu, vì muốn thoái vị nhường ngôi cho con nhưng không biết chọn ai, nhà vua đã đưa ra một yêu cầu nhân dịp đầu xuân, rằng là ai tìm được thức ngon lành có ý nghĩa nhất để bày cỗ dâng cúng tổ tiên thì sẽ truyền ngôi cho người đấy. Trước yêu cầu này, đa số các hoàng tử đều cố gắng tìm của ngon vật lạ khắp nơi, chỉ trừ người con trai thứ mười tám tên Lang Liêu dâng lên hai chiếc bánh giản dị làm từ gạo nếp. Trong đó có một chiếc hình vuông, một chiếc hình tròn, tất cả lấy lá bọc ngoài, đặt nhân đậu xanh mềm bên trong, chính là bánh chưng và bánh giầy.

Lang Liêu giải thích với vua cha rằng dân ta lấy lúa gạo làm nguồn sống chính, lấy gạo nếp làm nguyên liệu làm bánh thể hiện được tinh thần dân tộc. Phần nhân bên trong tượng trưng cho tấm lòng cha mẹ ấp ủ, thai nghén con cái thành hình người để bày tỏ ơn sinh thành với tổ tiên. Ngoài ra, bánh chưng hình vuông, bánh giầy hình tròn tượng trưng cho Đất và Trời, thể hiện được sự hoà hợp âm dương và triết lý Vuông Tròn trong đời sống tâm linh của người Việt.

Vua Hùng sau khi nghe được thì cảm động, bèn truyền ngôi cho người con trai có gia cảnh đơn sơ mà hiểu thấu lễ nghĩa này. Kể từ đó, bánh chưng bánh giầy được mặc định là món nhất định phải có trong mâm cỗ cúng tổ tiên ngày Tết, hay ít ra, truyền thuyết cho là như vậy.

Tuy nhiên, có một sự thật là ngày Tết bây giờ thường chỉ thấy sự xuất hiện của bánh chưng chứ hiếm nơi nào làm cả bánh giầy.

Bánh chưng được xem như một biểu tượng của Tết, nhất là đối với miền Bắc. Dù là nhà có điều kiện “mâm cao cỗ đầy” hay nhà đơn sơ khiêm tốn thì trên mâm cỗ cúng tổ tiên nhất định phải có chiếc bánh chưng. Song dễ thấy, chiếc bánh giầy trong truyền thuyết đã không còn xuất hiện nữa. Hiện tại nhắc đến Tết, người ta chỉ nhớ đến bánh chưng chứ chẳng ai nhắc đến bánh giầy. Vậy nên, câu hỏi đặt ra ở đây là vì sao nhỉ? Bởi vì xét về mặt ý nghĩa, bánh chưng và bánh giầy đều cùng làm từ gạo nếp, cùng đại diện cho tinh hoa văn hoá lúa nước Việt Nam, hơn nữa một đại diện cho Đất, một đại diện cho Trời, một Âm một Dương, theo quan niệm người Việt thì hai yếu tố phải đi với nhau mới đủ đầy, hoà hợp.

Trong thực tế, cũng không phải bánh giầy quá khó làm hay bị thất truyền, vì người dân cả nước ăn bánh giầy vào ngày thường cũng không ít. Ở nhiều thành phố lớn như Sài Gòn và Hà Nội vẫn có những nơi ăn bánh giầy nhỏ cùng với các loại chả, giò như một món ăn sáng hoặc ăn nhẹ. Bánh giầy nếp giã nhuyễn đượm vị ngọt tự nhiên không cần thêm đường, đưa lên mũi thì thơm nức mùi nếp, khi nhai thì dẻo dai khiến người ta yêu thích.

Nguyên do chính khiến bánh giầy không còn được xuất hiện trong ngày Tết là hết sức đơn giản. Cái này phải kể đến những món ăn khác trên mâm cỗ người Việt, các món bao gồm bánh chưng, giò, chả, dưa dành… (hay ở miền Nam là thịt kho, bánh tét, củ kiệu…). Những món này có điểm chung là để được rất lâu, bởi vì Tết là thời điểm duy nhất trong năm mà mọi người bỏ công việc sang một bên mà trở về nhà thờ cúng ông bà tổ tiên, quây quần bên gia đình. Chính vì vậy mà hiếm ai họp chợ, hiếm khi mua được thức ăn tươi. Vậy nên hầu hết những món ăn trong Tết đều nên để được lâu. Đến đây thì quay lại nguyên do chiếc bánh giầy không còn xuất hiện trên mâm cỗ Tết. Bánh giầy là bánh nếp giã nhuyễn, đồng thời cũng vì phương thức chế biến mà không giữ được lâu. Chỉ cần một ngày là bánh hỏng, ôi thiu. Trong khi đó, nếu mỗi ngày, mỗi gia đình lại bày biện đồ đạc ra để làm một mẻ bánh giầy thì hết sức cầu kỳ, mất thời gian.

Mặt khác, bánh giầy vẫn xuất hiện trên mâm cỗ của các dân tộc vùng cao như người Mông, người Dao… và có “vị thế” chẳng thua gì bánh chưng. Đây là vì cách chế biến của đồng bào vùng cao khác. Bánh giầy của người Mông và Dao được nặn to như bánh đa, trữ trên gác bếp và có thể “phơi” khô cả năm. Bánh giầy ở đây được xem như một món ăn quý. Mỗi khi dùng, bánh được xắt miếng nhỏ rồi nướng phồng hoặc rán như bánh tổ Hội An.

【#6】Tại Sao Bánh Giầy Không Cùng Đồng Hành Với Bánh Chưng Trên Mâm Cỗ Tết?

Người Việt hẳn không ai không biết đến câu chuyện sự tích bánh chưng, bánh giầy. Truyền thuyết kể rằng vào đời Hùng Vương thứ 6, vì muốn thoái vị nhường ngôi cho con nhưng không biết chọn ai, nhà vua đã đưa ra một yêu cầu nhân dịp đầu xuân, rằng là ai tìm được thức ngon lành có ý nghĩa nhất để bày cỗ dâng cúng tổ tiên thì sẽ truyền ngôi cho người đấy. Trước yêu cầu này, đa số các hoàng tử đều cố gắng tìm của ngon vật lạ khắp nơi, chỉ trừ người con trai thứ mười tám tên Lang Liêu dâng lên hai chiếc bánh giản dị làm từ gạo nếp. Trong đó có một chiếc hình vuông, một chiếc hình tròn, tất cả lấy lá bọc ngoài, đặt nhân đậu xanh mềm bên trong, chính là bánh chưng và bánh giầy.

Lang Liêu giải thích với vua cha rằng dân ta lấy lúa gạo làm nguồn sống chính, lấy gạo nếp làm nguyên liệu làm bánh thể hiện được tinh thần dân tộc. Phần nhân bên trong tượng trưng cho tấm lòng cha mẹ ấp ủ, thai nghén con cái thành hình người để bày tỏ ơn sinh thành với tổ tiên. Ngoài ra, bánh chưng hình vuông, bánh giầy hình tròn tượng trưng cho Đất và Trời, thể hiện được sự hoà hợp âm dương và triết lý Vuông Tròn trong đời sống tâm linh của người Việt.

Vua Hùng sau khi nghe được thì cảm động, bèn truyền ngôi cho người con trai có gia cảnh đơn sơ mà hiểu thấu lễ nghĩa này. Kể từ đó, bánh chưng bánh giầy được mặc định là món nhất định phải có trong mâm cỗ cúng tổ tiên ngày Tết, hay ít ra, truyền thuyết cho là như vậy.

Từ rất lâu về trước, bánh chưng vuông phải đi với bánh giầy tròn mới đủ ý nghĩa Đất Trời giao thoa của người Việt. Tuy nhiên, có một sự thật là ngày Tết bây giờ thường chỉ thấy sự xuất hiện của bánh chưng chứ hiếm nơi nào làm cả bánh giầy.

Tại sao món bánh giầy vắng bóng trong mâm cỗ Tết Việt

Song hành cùng bánh chưng trong truyền thuyết xưa, tuy nhiên ngày này người ta ít khi thấy sự xuất hiện của bánh giầy trong mâm cỗ Tết. Nguyên nhân chính là do thời gian bảo quản của bánh dày quá ngắn, chỉ để được gần 1 ngày là hỏng. Điều này ảnh hưởng đến tục lệ kiêng kỵ của người Việt – người dân quan niệm không nên vứt, bỏ đồ ăn thức uống trong ngày Tết để tránh tiêu tán may mắn, của cải trong năm mới.

Hơn nữa, để làm bánh giầy rất kỳ công nên người Việt đã tinh giản món bánh giầy trong mâm cỗ Tết và thay thế bằng những món ăn khác.

Tuy nhiên, trái ngược hẳn với đô thị, thành phố, bánh giầy vẫn có mặt trong mâm cỗ Tết của các đồng bào dân tộc vùng cao cùng với bánh chưng. Bánh giầy của người Mông và Dao được nặn to như bánh đa, trữ trên gác bếp và có thể “phơi” khô cả năm. Bánh giầy ở đây được xem như một món ăn quý. Mỗi khi dùng, bánh được xắt miếng nhỏ rồi nướng phồng hoặc rán như bánh tổ Hội An.

Như vậy món bánh giầy không hề thất truyền và bị thiếu coi trọng như nhiều người vẫn lầm tưởng mà nguyên nhân khiến món bánh này ít xuất hiện trong mâm cỗ Tết là do cách chế biến và bảo quản món ăn này khá kỳ công, không hợp với tác phong hiện đại. Trong lòng những người con Việt, những nét đẹp tinh hoa của ẩm thực ngày Tết vẫn luôn được gìn giữ và bảo tồn qua nhiều thế hệ.

CHÂU ANH (tổng hợp)

【#7】Bi Hài Chuyện Làm Mâm Cơm Cúng Mùng 1 Tết Của Cô Dâu Mới

Mâm cơm cúng ngày Mùng 1 Tết đầu năm của người Việt không thể thiếu món gà, bánh chưng, hầm,.. nhưng mỗi địa phương, mỗi vùng lại có những cách chế biến khác nhau. Và để có được mâm cơm cúng ngày Tết trọn vẹn, đã có rất nhiều câu chuyện “cười ra nước mắt” với những cô dâu mới và những sản phẩm trở thành “kiệt tác”, thành giai thoại để mỗi dịp Tết đến xuân về lại trở thành truyện cười cho cả gia đình.

Vào bếp và nấu ăn cũng không tệ, nhưng cái Tết đầu tiên ở nhà chồng khiến chị Hiền (Hà Nội) đã phải khóc thét khi trực tiếp cắt tiết gà để làm cơm cúng ngày mùng 1 Tết.

Quê chồng ở ngay Hưng Yên thôi, nhưng đối với một cô nàng tiểu thư như chị Hiền thì việc làm dâu đảm đã khó, làm thịt gà lại càng khó hơn gấp bội.

Chị chia sẻ: “Chuyện đã qua nhưng mỗi lần nghĩ lại việc cắt tiết gà năm đó mà mình vẫn thấy thật khủng khiếp. Sáng mùng 1, mình đã ý thức dậy thật sớm giúp mẹ chồng, nhưng chỉ là loanh quanh mấy món đơn giản thôi. Cuối cùng đến món thịt gà, nước sôi bà đã đun sẵn trên bếp, gọi mình bảo giúp mẹ cầm gà để cắt tiết.

Không hiểu sao bà cắt tiết cái là máu phụt ra, bắn hết lên quần áo bà. Bà đã bực mình hiện rõ trên khuôn mặt, nhưng không nói gì. Còn mình, cầm cánh, cầm chân chặt như vậy mà nó vẫn quẫy lung tung, đập cánh phành phạch, hất đổ cả bát tiết ra nhà.

Mình bực mình một phần, mà sợ mẹ chồng thì nhiều hơn. Lúc đó, lấy hai tay nắm thật chặt cánh gà. Thấy bà sây sẩm mặt mày. Tôi sợ quá, càng bóp chặt hơn. Và mâm cơm cúng năm đó, gà cúng là “thương binh” vì đôi cánh đã bị tôi làm gẫy. Cũng may năm đó bà làm ăn phát đạt, chứ không thì… chắc oán tôi lắm”.

Cắt tiết gà là công việc khiến nhiều cô dâu phải khiếp sợ – ảnh: Người lao động

Chị Thơm (Bắc Giang) vừa mới cưới được vài tháng thì đến Tết. Quê chồng tận Tuyên Quang nên những ngày giáp Tết hai vợ chồng chị đã mua sắm rất nhiều đồ để về quê ăn Tết. Mẩm bụng rằng năm đầu tiên ở quê chồng nên chị cũng phải thể hiện một chút là cô dâu đảm. Thế nhưng, khi nhắc đến việc thịt gà thì lại sợ “xanh mắt mèo”.

Chị kể lại, trước đây mỗi khi gia đình có việc thì cắt tiết gà cũng không đến lượt mình phải làm, quá lắm thì chỉ phải giữ chân với cánh cho mẹ cắt tiết.

Ấy thế mà đen đủi sao, đúng ngày đầu năm mới, mẹ chồng ra bu bắt gà, rồi thản nhiên bảo: “mẹ cầm gà cho, con cắt tiết đi”. Ôi, lúc đó mình chẳng biết nói sao, giờ từ chối thì mất điểm quá. Vậy là đành lòng cầm dao cắt tiết. Cắt phát đầu tiên đã thấy máu rỉ ra rồi nhưng nó vẫn sống. Lúc ấy, mẹ chồng quát to: “Cắt sâu thêm vào, chưa chết đâu”.

Ôi thôi, lúc đó cuống quýt, lại thêm sự dồn dập trong giọng nói của bà, tôi nhắm mắt nhắm mũi cắt thật mạnh. Gà chết thật, nhưng đầu đã lìa khỏi cổ. Tôi xấu hổ đến không còn lỗ nào để chui xuống, nhưng cũng may lúc đó mẹ chồng tôi lại phá lên cười. Và từ đó đến nay, mỗi năm Tết đến là câu chuyện của tôi lại được đem ra kể giống như một câu chuyện cười đầu năm.

2. Những màn bóc bánh chưng “bá đạo”

Không phải trổ tài cắt tiết gà khiến các cô dâu mới rụng rời, nhưng việc cắt bánh chưng cũng không hề đơn giản.

Lan – cô gái Phú Thọ lấy chồng về Thái Bình. Trớ trêu thay, ở quê Lan thường làm bánh chưng tày (bánh dài), còn về nhà chồng thì toàn bộ là bánh chưng vuông. Và cái Tết đầu tiên ở nhà chồng khiến cô dở mếu dở khóc khi phải ngồi cắt bánh chưng.

Lan vừa cười vừa kể: Ôi, thật không thể ngờ là các món ăn dịp Tết mình đã chuẩn bị kỹ càng ăn điểm như vậy, ấy thế mà lại bị “hạ bệ” bởi việc cắt bánh chưng. Vốn dĩ, ở quê mình cắt bánh chưng Tày chỉ cần một sợi cước, đặt vào cắt là được, nhưng bánh chưng vuông thì phải đặt lạt cẩn thận và phải nhớ thứ tự thì cắt mới chuẩn.

Ngay khi mẹ chồng bảo vào cắt bánh chưng, mình đã vội cầm chiếc điện thoại để tìm cách làm, thế nhưng, khi kết thúc thì cả một mảng nhân bánh và thịt ở giữa đều bị mình lôi theo dây lạt cắt bánh. Mẹ chồng nhìn thấy đĩa bánh mình cắt thì ngao ngán và mang bánh khác ra cắt lại. Mình ngượng tím mặt.

Cũng may bà không nói gì nặng lời. Nhưng từ đó trở đi, thi thoảng mình lại mua một chiếc bánh chưng con con, kể cả khi không phải lễ Tết để tập cắt bánh. Đến bây giờ thì Tết nào phần cắt bánh chưng cũng đều dành riêng cho mình, không ai tranh được”.

Vốn dĩ khi hai vợ chồng chị Liên cưới nhau mẹ chồng đã không đồng ý. Chính vì vậy, ngay từ ngày đầu về nhà, mẹ chồng đã bắt đầu xép nép, để ý chị từng li từng tý một, nhiều khi chồng chị Liên cũng khổ vì việc phải giải quyết mâu thuẫn giữa mẹ chồng và nàng dâu.

Mới cưới được mấy tháng mà đã vài lần bà định đuổi chị ra khỏi nhà rồi. Tết năm đầu tiên ở nhà chồng lẽ ra êm đẹp khi không vướng phải vụ cắt bánh chưng cúng mùng 1 đầu năm.

Sự việc sẽ không quá cẳng thẳng nếu không phải vì cắt bánh chưng

Chị cho biết: “Mình thực sự không phải dâu đoảng, nhưng mình không biết cắt bánh bằng dây lạt. Trong lúc bí quá mới nghĩ ra “diệu kế” là dùng dao để cắt bánh. Và kết quả là: lem nhem, nhân bánh dính hết vào dao, miếng to miếng bé.

Lúc xếp mâm cúng, bà nhìn thấy đĩa bánh thì kêu giời kêu đất, rồi chửi bới loạn lên, cho rằng mình không xứng làm con dâu của gia đình, rằng mình rước cái đen đủi về nhà rồi úp cả đĩa bánh chưng vào mặt mình. Mình giận quá bỏ ra ngoài. Bà chạy theo chỉ mặt: “cút ra khỏi nhà tao, tao không có loại con dâu như mày”.

Vì là ngày đầu năm mới, mình cũng không thể về nhà ngoại vào lúc này nên mình đã nhận nhịn và một thời gian sau, vợ chồng mình cũng dọn ra ngoài ở riêng. Đó là mâm cơm mùng 1 mà mình không bao giờ quên được.

3. “Cười ra nước mắt ” với món hầm

Khánh Hằng (Hải Phòng) vốn được sinh ra trong gia đình có điều kiện, nên khi lấy chồng về Hà Nam, mẹ chồng cũng chẳng dám cho làm gì. Nhưng cô đúng là nàng dâu có 1 – 0 – 2.

Khánh Hằng vừa cười vừa nói: “Sáng mùng 1, nồi xương hầm đã được bà dậy sớm nấu tự lúc nào. Thấy đang nấu dở dang thì bà có điện thoại, bà nhờ tôi trông nồi xương hầm, còn nhắc lát sôi thì mở nhỏ lửa để lát mẹ múc ra cúng.

Ngồi 1 lúc chưa thấy sôi, tôi chạy ra sopha, định bụng nằm chợp mắt một lát rồi dậy tắt là vừa. Đến lúc nghe tiếng bà hét to: cháy, cháy toi nồi hầm rồi. Ai đời mùng 1 mà khét lẹt thế này?

Tôi tỉnh dậy, lao xuống bếp, trố mắt lĩnh thưởng cho mình một trận cười thối mũi, nhục nhã từ em gái chồng, cái nhìn ngán ngẩm của mẹ chồng. Và tôi đã thề độc rằng không bao giờ về quê chồng ăn Tết nữa. Chồng tôi vốn thương vợ nên khi nghe thấy tôi thề độc thì sợ xanh mặt, chằng dám nhắc gì tới việc về quê chồng ăn Tết nữa.

Món hầm khiến nhiều cô dâu lâm vào hoàn cảnh dở khóc dở cười (ảnh: chúng tôi

Cũng với món hầm, Lan Anh (Quảng Ninh) về ăn Tết quê chồng ở Vĩnh Phúc cũng xấu hổ đến độn thổ với món xương hầm khoai tây, cà rốt ở đây.

Lan Anh chia sẻ: “Vốn đoảng nấu nướng mà ở quê tôi không làm món xương hầm khoai tây, cà rốt cho ngày Tết. Đúng mùng 1 Tết, trong mâm cơm cúng của gia đình chồng nhất định phải có món này và nhiệm vụ của tôi là phải nấu món đó để thắp hương.

Tôi chưa từng nấu món này bao giờ cho nên sau khi sơ chế, rửa sạch tôi đổ tất cả xương, khoai tây và cà rốt vào ninh.

Kết quả bất ngờ đến không tưởng, món xương hầm khoai tây mà ninh nhừ lại giống như cháo. Khi mở vung nồi áp suất ra, tôi không biết phải nói như thế nào về “kiệt tác” của mình. Và cho đến bây giờ, mỗi lần về quê chồng ăn Tết, tôi không bao giờ quên được món xương hầm” kinh dị” do chính tay tôi đã làm ấy.

Mâm cơm cúng gia tiên ngày mùng 1 Tết không thể thiếu, nhưng với bàn tay “khéo léo” của các cô dâu “đảm” thì các món ăn trở nên kỳ dị hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, dù gì thì các nàng dâu cũng mong muốn có được một mâm cơm cúng đầy đủ, đẹp đẽ để đem lại không khí ấm áp, trọn vẹn cho gia đình những ngày đầu năm mới.

【#8】Gợi Ý Mâm Cúng Chay Trong Ngày Tết Đoan Ngọ

Rượu nếp: Mỗi dịp Tết Đoan ngọ, những gian hàng bán rượu nếp thêm nhộn nhịp người mua cúng ban thờ tổ tiên. Từ lâu đời, người Việt Nam cho rằng ăn cơm rượu nếp khi bụng đói sẽ khiến “sâu bọ” trong người say men rượu mà biến mất. Tập tục riêng của người Việt Nam khiến cơm rượu nếp mỗi vùng miền có phiên bản khác nhau.

Người miền Bắc thường chế biến cơm rượu từ nếp cẩm, lên men với công thức đặc trưng làm nên hương vị riêng. Ở miền Nam, người dân lại vo viên cơm rượu thành từng nắm rồi thưởng thức. Ý nghĩa chung của việc ăn cơm rượu, nếp cẩm là diệt sâu bọ phòng trừ dịch bệnh. Họ sẽ chuẩn bị những bát rượu nếp sạch sẽ để cúng gia tiên kèm các loại hoa quả.

Bánh gio mật mía: Tiết trời nóng bức của tháng 5 Âm lịch khiến người dân từ lâu đời luôn chọn những món ăn thanh mát dịp Tết Đoan ngọ. Bánh gio (hay bánh tro) làm từ gạo nếp và đường, mật mía luôn góp mặt trong mâm cúng của người Việt Nam từ đó. Mọi người thường ăn bánh khi nguội để cảm nhận vị thanh mát, ngọt thơm với công dụng dễ tiêu, thanh nhiệt và giải độc.

Chè trôi nước: Món tráng miệng, ăn vặt không thể thiếu của người miền Nam mỗi dịp Tết Đoan ngọ. Bánh trôi nhân đậu xanh truyền thống hoặc nhiều màu sắc sẽ ăn kèm nước đường gừng ấm nóng. Món ăn thơm đậm vị gừng, béo ngậy của nước cốt dừa ăn kèm, gần giống món bánh trôi của người miền Bắc.

Hoa quả đầu mùa: Tùy sở thích, người nội trợ các vùng miền sẽ chọn những loại hoa quả đang vào mùa dịp tháng 5 Âm lịch. Với người miền Bắc, những loại trái cây thường góp mặt trong mâm cúng gia tiên là mận, roi, đào, táo hay vải… Sự đa dạng của hoa quả nhập khẩu ngày nay cũng giúp các gia đình có thêm sự bày biện đẹp mắt đón Tết Đoan ngọ.

Với những người kinh doanh hay người đi làm bận rộn, họ thường chuẩn bị hoa quả cúng Tết Đoan ngọ khá đơn giản với quả mận, ổi và một cốc rượu nếp mua sẵn. Tùy sở thích và thời gian cá nhân, bạn có thể đón ngày diệt sâu bọ truyền thống với các loại thực phẩm khác nhau mà vẫn giữ trọn vẹn ý nghĩa.

Bánh ú tro: Nếu người miền Bắc có bánh gio thì người miền Nam thường cúng bánh ú tro mỗi dịp Tết Đoan ngọ. Bánh làm từ gạo nếp nấu với nước tro, nhân đậu xanh và có hình chóp. Bọc bên ngoài bởi lá tre, bánh có vị ngậy và thơm nhẹ. Mỗi dịp Tết Đoan ngọ, người miền Nam lại nhộn nhịp tự làm hoặc mua những gói bánh ú thắp hương, làm quà tặng cho người thân.

news.zing.vn

【#9】Văn Khấn Cúng Và Cách Cúng Trong Tết Hàn Thực (Ngày Mồng 3 Tháng 3)

Tết Hàn Thực (Ngày Mồng 3 Tháng 3)

Theo phong tục xưa của Trung Quốc: vào tiết Hàn Thực 3/3 mọi người không nổi lửa mà chỉ ăn đồ nguội đã chuẩn bị sẵn từ hôm trước. Hàn thực có nghĩa là thức ăn nguội.

Ý nghĩa:

Theo phong tục xưa của Trung Quốc: vào tiết Hàn Thực 3/3 mọi người không nổi lửa mà chỉ ăn đồ nguội đã chuẩn bị sẵn từ hôm trước. Hàn thực có nghĩa là thức ăn nguội.

Ngày nay, người Việt Nam vào tiết Hàn Thực vẫn nổi lửa nấu nướng bình thường và thường làm bánh trôi – bánh chay để tượng trưng cho tết Hàn Thực. Chính vì vậy tết này còn được gọi là Tết Bánh Trôi – Bánh Chay.

Sắm lễ:

Mâm lễ cúng ngày Tết Hàn Thực gồm: Hương, hoa, trầu cau và 5 (hoặc 3 bát) bánh trôi, 5 (3 bát) bánh chay dâng lên bàn thờ.

Văn khấn Tết Hàn Thực: Tết Hàn Thực ngày 3 tháng 3 khi cúng Tổ Tiên thì phải khấn thần ngoại trước, thần nội sau.

Văn khấn tết Hàn Thực

– Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

– Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

– Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

– Con kính lạy Cao Tằng Tổ khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Thúc Bá, Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội họ nội họ ngoại.

Tín chủ (chúng) con là:………..

Ngụ tại:………………………

Hôm nay là ngày……………………….. gặp tiết Hàn Thực, tín chủ chúng con cảm nghĩ thâm ân trời đất, chư vị Tôn thần, nhớ đức cù lao Tiên tổ, thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, đốt nén tâm hương, dâng lên trước án. Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài thần giáng lâm trước án chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ………………… cúi xin thương xót con cháu giáng về linh chứng giám tâm thành thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời các vị vong linh các vị Tiền chủ, Hậu chủ ngụ trong nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho toàn gia chúng con luôn luôn mạnh khoẻ, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hoà thuận, trên bảo dưới nghe.

Cùng Danh Mục :

Liên Quan Khác

【#10】Năm Nay Nên Cúng Ông Công, Ông Táo Vào Giờ Nào, Ngày Nào?

(Thethaovbanhoa.vn) – Theo một số chuyên gia tín ngưỡng, năm 2021, giờ đẹp nhất để cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp là trong khung giờ 9 – 11 giờ sáng, không nên cúng sớm trước vào ngày 22 tháng Chạp.

Lễ vật cúng Táo công gồm có: mũ ông Công ba chiếc: hai mũ ông và một mũ bà. Mũ dành cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ Táo bà thì không có cánh chuồn và 3 con cá làm ngựa để Táo quân lên chầu trời.

Xem toàn bộ thông tin cần biết về Tết Ông Công, Ông Táo TẠI ĐÂY

Trong tín ngưỡng dân gian của người Việt, ông Công ông Táo là vị thần dõi theo cuộc sống của mọi người. Hàng ngày ông Công ông Táo sẽ ghi lại những việc làm tốt xấu của gia chủ, để đến cuối năm, vào ngày 23 tháng Chạp, ông Công ông Táo cưỡi cá chép lên chầu trời và báo cáo với Ngọc Hoàng.

Thiên đình sẽ từ báo cáo đó của Táo quân mà đưa ra thưởng phạt rõ ràng cho từng gia đình. Xuất phát từ tín ngưỡng đó, lễ tiễn ông Công ông Táo lên chầu trời luôn được tiến hành trọng thể. Các gia đình chuẩn bị cho ngày 23 tháng Chạp từ rất nhiều ngày trước, để đảm bảo không một sai sót nào xảy ra.

Tết ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp. Theo lịch vạn niên, Tết ông Công ông Táo 2021 năm nay vào thứ Hai, ngày 28/1/2019.

Cúng ông Công ông Táo vào giờ nào tốt nhất?

Năm 2021, giờ đẹp nhất để cúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp là trong khung giờ 9 – 11 giờ sáng. Đây là giờ Tỵ và cũng là giờ hoàng đạo của ngày 23 tháng Chạp.

Lễ cúng ông Công ông Táo cần được chuẩn bị và tiến hành với lòng thành và sự kính cẩn của gia đình. Ngoài ý nghĩa bày tỏ lòng biết ơn đến các vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ đã phù trợ cho gia đình trong suốt một năm đã qua, tục lệ cúng ông Công ông Táo còn là nét đẹp trong văn hóa truyền thống của người Việt, hướng con người đến những điều thiện lương.

Thông thường, lễ cúng Táo quân có thể bắt đầu từ tối ngày 22 tháng Chạp đến trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Tuy nhiên năm nay, khung giờ đẹp nhất để cúng ông Công ông Táo là từ 9 – 11 giờ. Giờ Ngọ ngày 23 tháng Chạp là giờ mà Táo quân đã có mặt trên Thiên đình để báo cáo với Ngọc Hoàng về những việc tốt xấu của gia chủ. Vì vậy dù vướng bận chuyện gì, các gia đình cũng cần hoàn thành nghi lễ tiễn ông Táo về chầu trời trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp.

Cúng ông Công ông Táo sớm có được không?

Nhiều gia đình thắc mắc liệu có thể cúng ông Công ông Táo sớm trước một ngày, nếu quá bận rộn và không sắp xếp được công việc. Nếu như năm ngoái, các chuyên gia phong thủy cho biết có thể cúng trước vào ngày 22 tháng Chạp, nhưng năm nay 2021, thì không nên. Lễ cúng ông Công ông Táo cần được tiến hành đúng ngày 23 tháng Chạp.

Các tuyệt đối không nên cúng muộn hơn 23 giờ đêm ngày 23 tháng Chạp bởi mỗi năm chỉ có một ngày Ngọc Hoàng nghe các Táo báo cáo, do đó Táo quân cần phải lên thiên đình đúng giờ để kịp vào chầu. Nếu Táo nào lên thiên đình sớm thì phải chờ đến ngày thiết triều và táo nào lên muộn thì không tham gia được. Chính vì thế các gia đình không nên cúng sau ngày hăm ba.

Nghi lễ cúng ông Công ông Táo một cách đầy đủ nhất

Họ đều là nguyên thần của các vị thần tiên trên trời được nhận sắc lệnh của Ngọc hoàng thượng đế mà xuống cai quản ở trần gian. Họ là đại diện cho thần tiên.

1- Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần. Cai quản đất đai âm trạch và long mạch của gia đình. Ta hay gọi là “Thổ thần thổ địa”.

2- Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Cai quản toàn bộ mọi sinh hoạt và bếp núc của gia đình. Đây chính là vị thần tấu sớ lên Ngọc Đế. Ta hay gọi là “Thổ công táo quân”.

3- Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chính Thần. Cai quản toàn bộ việc mua bán hàng hoá đồ ăn thức uống cho gia đình. Ta hay gọi là “Thổ kỳ”.

Do vậy gia chủ có thể làm ban thờ ba vị này chung một bát nhang. Ta cũng không nên để bát nhang thổ thần thổ địa ở cùng với ban thờ gia tiên.

Tuy nhiên kể cả không có ban thờ thì gia chủ có thể làm lễ cúng các vị trên một chiếc bàn riêng để ở ngoài sân, ngoài hành lang hay ở giữa phòng khách nhà mình ở. Trên bàn cúng các vị nên trải vải đỏ. Những ngày mùng 1, ngày rằm… ta nên cúng cho các vị thần bằng chính lòng thành tâm của gia chủ không đòi hỏi lễ lạt quá lớn, có sao thì cúng như vậy.

Ngày 23 tháng Chạp là ngày trọng đại để làm lễ tiễn Thần Táo Quân về Trời tấu sớ nên mọi nghi lễ cần làm bài bản và thịnh soạn.

– Một chiếc lọng màu đỏ có diềm vàng để che nắng che mưa.

– Một chiếc bàn đủ lớn để đặt mâm lễ, mặt bàn được trải tấm vải đỏ sang trọng ngay ngắn.

– Một miếng vải đỏ dài trải dưới đất như miếng thảm đỏ để đưa tiễn Thần Táo Quân.

– Một mâm lễ gồm Gà trống trắng, xôi đỏ. Ba chén rượu ba màu đỏ, trắng, vàng. Ba chén trà ba loại mùi vị khác nhau. Màu đỏ mang lại vận khí tốt. Màu trắng mang lại tài lộc. Màu vàng mang lại sự bình an.

– Ngoài ra mâm lễ mặn có thể thêm các món sơn hào hải vị khác tuỳ theo điều kiện từng gia đình.

– Một mâm hoa quả ” ngũ quả” đầy đặn đẹp mắt, trên mâm quả có cài 9 bông hoa đồng tiền màu đỏ.

– Ba bộ quần áo, mũ, giày cho ba vị thần. Gồm: Màu đỏ cho thần Thổ Công Táo Quân. Màu vàng cho Thổ Thần Thổ Địa. Màu trắng, cho thần Thổ Kỳ.

– Vàng thuyền, vàng thỏi, vàng lá cho ba vị mỗi vị 99 thuyền, 99 thỏi, 99 lá.

* Lưu ý: không đốt tiền âm phủ vì họ là thần tiên, họ không phải là vong hồn nên nếu đốt tiền âm phủ họ sẽ không nhận.

– Cá chép 3 con, nếu mua được ba con ba màu, đỏ, vàng, trắng là tốt nhất.

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ lễ nghi cần thiết thì người lớn nhất trong nhà tắm rửa sạch sẽ, xúc miệng bằng rượu, trước khi làm thủ tục.

– Thắp 9 nén nhang.

Lễ cúng thường diễn ra trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp.

Mâm lễ đặt ngoài trời giữa sân hoặc nếu ở chung cư thì giữa nhà, mâm lễ đặt ở hướng Nam, nghĩa là ta quay mặt về hướng Nam mà hành lễ.

1- Hướng Bắc là làm lễ thờ Thượng Đế, Ngũ Đế.

2- Hướng tây bắc là làm lễ thờ các vị Đại Tiên

3- Hướng Đông là làm lễ cúng các vị Thiên tử là Vua hoặc các vị Thánh.

4- Hướng Nam là làm lễ thờ các vị Thần linh.

5- Hướng Tây là làm lễ thờ Phật.

6- Hướng Đông Nam là hướng của Người.

7- Hướng Đông Bắc là hướng của Quỷ.

8- Hướng Tây Nam là hướng của Ma vong.

Trong dân gian, có nhiều dị bản về sự tích ông Công ông Táo nhưng nói chung tục lệ cúng ngày 23 tháng Chạp xuất phát từ câu chuyện tình sâu nghĩa nặng giữa nàng Thị Nhi và hai chàng Trọng Cao, Phạm Lang. Hoàn cảnh éo le của ba người, “một vợ hai chồng”, “một bà hai ông” được kể lại trong sự tích ông Công ông Táo như sau.

Xưa kia có hai vợ chồng rất nghèo khó, người chông tên Trọng Cao, người vợ là Thị Nhi. Hai vợ chồng lấy nhau đã lâu nhưng chưa có con. Cũng vì lẽ này, cuộc sống gia đình thường xuyên xảy ra xung đột, mâu thuẫn.

Một ngày nọ, vì quá tức giận và không kiềm chế được bản thân mà Trọng Cao đã đánh vợ mình. Giận người chồng đầu ấp tay gối bấy lâu, Thị Nhi bỏ nhà ra đi và gặp người đàn ông tên Phạm Lang. Hai người sống như vợ chồng. Một thời gian sau, Trọng Cao hết giận, thấy vợ bỏ đi mãi không về, liền nóng ruột đi tìm khắp nơi nhưng không có tung tích gì. Trọng Cao quyết định bỏ nhà, bỏ công ăn việc làm để đi hành khất tìm vợ.

Một hôm vì quá đói và mệt, Trọng Cao gõ cửa một nhà để xin ăn thì được một người chính là Thị Nhi mang cơm ra cho. Hai người bàng hoàng khi nhận ra nhau, tình xưa nghĩa cũ lại ùa về. Thế nhưng, Phạm Lang lại sắp đi làm đồng về, Thị Nhi bèn bảo Trọng Cao trốn vào trong đống rơm ở góc vườn. Vì quá mệt mỏi nên Trọng Cao ngủ thiếp đi không biết gì.

Thật không may, Phạm Lang về nhà mục đích là để lấy tro mang ra bón ruộng, nên ông bèn châm lửa đốt đống rơm mà Trọng Cao đang say ngủ trong đó. Nhìn thấy người chồng cũ của mình bị chết cháy, Thị Nhi bèn lao vào lửa để chết theo. Phạm Lang vì thương vợ nên cũng lao mình vào đám cháy để cùng chết.

Chứng kiến hoàn cảnh éo le cùng tình nghĩa giữa ba người, Ngọc Hoàng phong cho Phạm Lang, Thị Nhi và Trọng Cao làm Táo quân, phân chia nhiệm vụ của mỗi người như sau:

– Phạm Lang là Thổ Công trông lo việc bếp.

– Trọng Cao là Thổ Địa trông nom việc nhà.

– Thị Nhi là Thổ Kỳ trong nom việc chợ búa.

Mâm cỗ cúng ông Táo có những gì?

Trong ngày cúng ông Công ông Táo, người dân cả nước đều có làm một mâm cơm cúng ông Táo về trời. Thông thường, mâm cỗ cúng truyền thống ở miền Bắc bao gồm rất nhiều món. Trong đó, có các món cơ bản như: Gạo, muối, thịt vai lợn luộc, bát canh mọc, món xào thập cẩm, giò, xôi gấc, chè kho, hoa quả, ấm trà sen, 3 chén rượu, bưởi, quả cau, lá trầu, 1 lọ hoa cúc, tiền vàng mã. Trong đó, không thể thiếu món cá chép (sống hoặc rán), vì theo quan niệm, cá chép chính là phương tiện để ông Táo lên trời.

Với những gia đình có trẻ em, người dân còn cúng ông Công ông Táo một con gà luộc. Gà luộc này phải thuộc loại gà cồ mới tập gáy (tức gà mới lớn) để ngụ ý nhờ Táo Quân xin với Ngọc Hoàng thượng đế cho đứa trẻ sau này lớn lên có nhiều nghị lực và sinh khí hiên ngang như con gà cồ vậy.

Trong khi đó, tại miền Nam, tùy theo từng gia cảnh, ngoài các lễ vật chính theo từng miền, các gia đình tại miền Nam có thể làm lễ mặn với xôi gà, chân giò luộc, các món nấu canh… hoặc lễ chay (với trầu cau, hoa quả, giấy vàng, giấy bạc…) để tiễn Táo Quân.

Người Việt quan niệm ba vị Thần Táo định đoạt phước đức cho gia đình, phước đức này do việc làm đúng đạo lý của gia chủ và những người trong nhà. Bàn thờ thường đặt gần bếp, trên có bài vị thờ viết bằng chữ Hán. Hàng năm, đúng vào ngày 23 tháng Chạp là ngày Táo Công lên chầu trời nên có nơi gọi ngày này là Tết ông Công, lễ cúng có cá chép vì người Việt cho rằng, ông Táo cưỡi cá chép lên trời.

Ngoài ra người Việt Nam còn quan niệm Táo Quân sẽ lên trời và thưa với Ngọc Hoàng Thượng đế những sự kiện xảy ra trong năm vừa qua ở dưới trần gian. Vì thế người Việt Nam làm lễ tiễn ông Công ông Táo rất thịnh soạn với mong muốn những điều tốt đẹp nhất sẽ được thưa với Ngọc Hoàng, và những điều không may mắn hoặc không tốt sẽ được báo cáo nhẹ đi, việc làm này có thể là do Văn hóa và thói quen từ xa xưa truyền lại.

Phong tục cúng cá chép vào ngày 23 tháng Chạp

Hàng năm, Táo quân được ông Trời phái xuống trần gian theo dõi và ghi chép những việc làm Thiện – Ác của loài người. Sau đó, cứ vào ngày 23 hàng năm, Táo quân lại cưỡi cá chép hóa rồng lên Thiên đình báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm để Thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho tất cả loài người.

Bởi thế, cứ đến ngày Tết ông Công ông Táo là người Việt lại làm lễ cúng cá chép. Người dân thường chuẩn bị một đôi hoặc 3 con cá chép sống, thả trong chậu nước, cúng cùng các đồ lễ khác. Sau khi cúng xong sẽ đem thả ở sông, ao, hồ, nghĩa là “phóng sinh” để đưa ông Táo về trời.

Ngoài ra, trong tâm thức người Việt, “cá vượt Vũ môn” hay “cá chép hóa rồng” còn mang ý nghĩa của sự thăng hoa, biểu tượng của tinh thần vượt khó, sự kiên trì, bền chí chinh phục tri thức để đi tới thành công, biểu trưng cho nhân cách thanh cao tiềm ẩn hoặc hướng đến một kết quả tốt đẹp. Phóng sinh cá chép ngày Tết ông Công ông Táo không chỉ là một nét đẹp văn hóa, đồng thời còn thể hiện sự từ bi quý báu của người Việt Nam.